Deze bijdrage geeft een raamwerk voor het vakgebied Informatica. Zij schetst de overeenkomsten en verschillen met andere disciplines. Het in de ICT beoogde ontwerpproces, van specificatie tot correct werkend product, staat centraal. Het raamwerk biedt de mogelijkheid een aantal fundamentele begrippen helder af te bakenen en te voorzien van een consistent stel termen. Het kan ook de rollen van gebruikers, professionals en onderzoekers scherp profileren. De verklaringskracht van het raamwerk zal worden onderzocht in interactie met het publiek.
Innovatief ICT studeren aan de Open Universiteit Nederland
Vanuit de vraag hoe de specifieke kwaliteiten van derde-generatie afstandsonderwijs aan de Open Universiteit Nederland zouden kunnen aangewend worden om te studeren met en over ICT, werd een innovatief state-of-the-art ICT-curriculum ontwikkeld in het Directoraat Natuur- en Technische Wetenschappen. Het is immers onze vaste overtuiging dat ons instituut, dankzij vijftien jaar ervaring met open en afstandsonderwijs, kan beschouwd worden als een ideale kennispartner van hoog niveau voor elkeen die een loopbaan in de ICT wereld beoogt. Daarnaast vormt het specifiek karakter van onze onderwijsaanpak een prima basis voor zowel lerend werken als werkend leren, wat zich uit in een heel eigen curriculum.
Bijlagen
Leren in een virtueel bedrijf: een vorm van kennismanagement
Een virtueel bedrijf (VB) als leeromgeving is een cluster van genetwerkte, individuele werkplekken, waarmee verschillende vormen van collaboratief werken wordt ondersteund. Organisatie van het werk, het soort werk, de business rules en de werkobjecten en instrumenten zijn specifiek voor een bepaald soort organisatie, zoals industrie, overheidsinstantie, adviesbureau, etc.
Bijlagen
Het Virtueel bedrijf: een leeromgeving voor de competentiegroei van een ICT-er
De trend van het aanbrengen van meer competentiegerichtheid in opleidingen is in belangrijke mate ingegeven door de behoefte aan voortdurende afstemming van opleidingen op de vereisten in het beroepenveld. Een van de manieren om competentiegerichtheid vorm te geven, en daarmee de kloof tussen leren en werken te overbruggen, is een combinatie van leren en werken zoals die plaats kan vinden door middel van een Virtueel bedrijf.
Bijlagen
Leren door te werken in een Virtueel Bedrijf
Business as unusual: Het door middel van een ‘Virtueel bedrijf’ overbruggen van de kloof tussen leren en werken. In de presentatie zal achtereenvolgens het concept leren en werken in een Virtueel bedrijf aan de orde komen, daarna zal worden ingegaan op enkele details van het genoemde experiment en ten slotte zullen enkele conclusies uit het experiment worden getrokken en kort wat toekomstplannen worden besproken.
Bijlagen
Java in het inleidend programmeeronderwijs; terugblik en reflectie
Een jaar of drie geleden wilden wij als docenten van de Open Universiteit en de Technische Universiteit Delft het inleidend programmeeronderwijs vernieuwen. Een belangrijke doelstelling daarbij was om in elk geval de instapcursus aantrekkelijk te maken voor een grotere doelgroep dan alleen informaticastudenten. Verder wilden we zo snel mogelijk beginnen met objectgeoriënteerd programmeren. En last but not least: we wilden dat studenten programmeren weer leuk gingen vinden, iets wat in de laatste jaren daarvoor steeds minder het geval bleek.
We dachten deze doelstellingen te kunnen verwezenlijken door gebruik te maken van de (toen nog nieuwe) taal Java en van een visuele programmeeromgeving waarin op eenvoudige wijze programma’s ontwikkeld kunnen worden met een grafische gebruikersinterface; zie voor onze argumentatie Wester (1996) en Wester e.a. (1997).
Uitgaande van deze vrij onconventionele aanpak besloten de twee instellingen samen drie nieuwe cursussen te ontwikkelen: Visueel programmeren met Java, Objectgeoriënteerd programmeren met Java en Datastructuren en algoritmen. Nu de ontwikkeling van deze cursussen vrijwel is afgerond en de nodige ervaring met het materiaal is opgedaan in het onderwijs aan eigen studenten (en bij veel andere onderwijsinstellingen), is het een goed moment om terug te blikken en na te gaan wat we zoal geleerd hebben en wat we wel en niet hebben kunnen waarmaken van onze ambities.
Terugkijkend op het proces van de ontwikkeling van deze cursussen, blijkt dat we voortdurend hebben moeten kiezen wat we wel en vooral ook wat we niet in het onderwijs wilden opnemen en daarnaast in welke volgorde we de gekozen onderwerpen wilden aanbieden. Ten opzichte van de oude situatie bleek het aanbod van wat je studenten kunt onderwijzen veel groter te zijn dan vroeger.
Bijlagen
Het vervangen van een ziekenhuisinformatiesysteem, Een voorbeeld van projektonderwijs bij Bedrijfsinformatietechnologie
Studenten Bedrijfsinformatietechnologie (BIT) aan de UT doen aan het eind van het eerste jaar een integratieproject. Doelen van dit project zijn: (1) toepassen en integreren van kennis uit voorgaande vakken, (2) oefenen van management- en communicatieve vaardigheden, en (3) het verschil leren zien tussen leerboekproblemen en praktijkproblemen. Deze doelen versterken elkaar wederzijds.
In dit artikel wordt nader ingegaan op de opzet en inhoud van het integratieproject.
Bijlagen
Synchroom en asynchroon samenwerken via Java applets
Bij de natuurkunde faculteit van de universiteit Utrecht wordt het college ‘MIF 2’ volledig via het internet gegeven. Hierbij is zowel het hoor- als werkcollege vervangen door een digitale vorm, waarbij informatie, interactie en communicatie centraal staan. Om dit te kunnen is de zogenaamde ‘Educator’ ontwikkeld waarmee de studenten, samen of zelfstandig, aan opdrachten, in de vorm van Java applets, kunnen werken.
Bijlagen
BIT Incorporated 2: Student companies learn by doing
Business Information Technology (BIT), a relatively new study at the University of Twente in the Netherlands, started this year with the fourth crop of students. In the first term of the third year, BIT inc. 2 is presented to the students. The project is the final one in a series of seven projects that are performed in each term of the curriculum. The students form a 15-person company that has to perform assignments on five different areas. The term starts with a selection procedure in which the students apply for the company. In a very short period the students have to immerse in the case-company and deliver the first ‘quick scan’ of Stork Kettles inc. One of the objectives of BIT inc. is to provide professional training under conditions similar to those encountered in a real-world work environment. Another important objective is to teach students to work together in a large group. For each course that is scheduled in this term, a significant amount of time is scheduled for assignments within BIT inc., namely:
– Projectmanagement (20 hours); Make a project plan for an Information planning study at Stork inc.
– Information Management and Information Planning (60 hours): Make a Stork information plan.
– Specification Methods (20 hours); Show the use of specification method in a large Stork system.
– Investment in Information Technology (40 hours); Make a costs/benefit analysis for a development project of a ‘Project control system’ at Stork Kettles inc ..
– Statistics (20 hours); Make a quantitative analysis of the reliability of the Stork mainframe computer.
Beside these course assignments the students spend 100 hours immersing in the organization, building and evaluating project teams, discussing, reporting, presenting and generally working together which are all (sub)objectives of BIT inc.
BIT inc. was evaluated with an on-line World Wide Web quality system on which the students could directly make comments about the project. Beside that from each company students were interviewed about the project and all students had to fill in a questionnaire. On curriculum level, the project was evaluated by all teachers that were involved in making the assignments, supporting the companies and grading the reports and presentations. The co-ordination of the project was done by three ‘managing directors’. Every Tuesday, feedback and grades were given for last week assignments. During the whole term these grades were used in a business game to stimulate the student companies. The managing directors received the following positive and negative remarks from all parties mentioned above:
– The students declared that the individual learning result was improved by the group work (feedback, working together, discussion);
– BIT inc.2 is very appropriate to learn skills because the students are forced to act and therefore learn by doing;
– Feedback plays an essential role in the effectiveness of the project. The grading should be made more explicit to make a better feedback possible;
– The forming and evaluation of project teams within the companies was negatively evaluated because the subgroups (4 students) were too small.
From the central innovation fund, a budget is received to continue the development of the project with making an interactive case-video on CD-ROM which has to be ready for the next run of the project.
Bijlagen
Informatiesystemen en informatieverwerking
Mensen krijgen door het gebruik van computers en via Internet steeds meer toegang tot grote hoeveelheden informatie. Vaak vinden mensen de informatie die ze zoeken niet, of zit de juiste informatie verstopt in andere informatie. Het op een simpele manier kunnen opvragen van informatie stelt zowel eisen aan de wijze waarop informatie wordt opgeslagen als aan de wijze waarop mensen hun zoekvragen formuleren. Vaak sluit de wijze van opslag niet aan bij de natuurlijke zoekstrategieën die mensen gebruiken.
In de bijdrage zal nader worden ingegaan op dit probleem. Aan de hand van een voorbeeld-project naar de opslag van gegevens over gestolen kunstvoorwerpen en de manier waarop bijvoorbeeld politie-agenten daarnaar zoeken, zullen een aantal problemen en mogelijke oplossingen worden verduidelijkt.