Hoe succesvol is e-learing in het informaticaonderwijs?

Het Ruud de Moorcentrum van de Open Universiteit heeft in opdracht van NIOC onderzoek verricht naar het succes van e-learning in het informaticaonderwijs in elk van de vijf sectoren: universitair onderwijs, hbo, mbo, vo en commerciële opleidingen. Het onderzoek is toegespitst op de ontwikkeling en implementatie van e-learning in de afgelopen tijd, de ervaringen van studenten, de werkbelasting van docenten, onderwijsmodellen, onderwijsfilosofie e.d. Resultaten van recente ict-monitoren zijn als kader van het onderzoek gebruikt. Het onderzoek levert een rapport op van universitair niveau en dat tijdens NIOC 2004 wordt gepresenteerd.


Bijlagen

2004_Zwaneveld_handout.pdf

2004_Broeksma_eindrapport_e-learning.pdf

Informatica in 2015: een blik in de toekomst

Wim Hendriksen heeft meegewerkt aan de PROGRESS Roadmap voor Embedded Systemen. Deze roadmap geeft samen met de ITEA roadmap een blik in de toekomst van software intensieve systemen. Wim schetst de trends uit deze roadmaps en vraagt zich af wat de gevolgen zijn voor het informaticaonderwijs in de komende jaren. Wat zijn de sterke punten en de zwakke punten van Nederland, waar zijn we goed in en waar zijn we slecht in.
De Embedded Systems roadmap gaat vooral in de richting van het ontwerp van geïntegreerde elektronica en software. Binnenkort kun je voor twee euro een chip kopen die GSM, GPS, MP3, Wifi, spraak en Bluetooth begrijpt. Hoe ontwerp je hier met software een zinvol ding van en wat had je dan in de hardware moeten inbouwen om het echt goed te laten werken. Wat moet er gebeuren in de wereld van softwareontwikkeling om elke drie maand een nieuw apparaat volgens de nieuwste mode te laten zien.
De ITEA roadmap beschrijft een toekomstige wereld waarin alle apparaten om ons heen met alle apparaten kunnen praten. Een nieuw apparaat moet integreren met alle bestaande apparatuur in het netwerk. Elk apparaat kan op elk moment uit het netwerk verwijderd worden waarbij de rest zich maar moet zien te redden.
Deelnemers worden uitgedaagd om met deze toekomstvisie te onderzoeken waar het informaticaonderwijs hiaten vertoond en wat we moeten brengen om onze studenten een vak te leren waar ze mee vooruit kunnen.


Bijlagen

Forum: IP-HOB (1) Informatica-beroepsprofielen en -opleidingsprofielen nu en over 5 jaar

Werkwijze
De forumsessie start onder regie van de voorzitter met korte presentaties van circa 5 minuten door ieder van de participanten. Daarin worden inventieve ideeën ontvouwd, interessante voorstellen toegelicht, geboekte resultaten besproken of pregnante stellingen ingebracht. Vervolgens vindt er interactie onderling en met de zaal plaats. Het is aan de voorzitter om – met de inbreng van alle discussianten – toe te werken naar concrete uitspraken of actiepunten. Hieraan wordt dan aandacht besteed in TINFON, Tijdschrift voor informatica-onderwijs.
Thema
Recent zijn er verschillende beschrijvingen van informatica-beroepsprofielen en -opleidingsprofielen verschenen. Een aantal daarvan komt aan bod in deze sessie. Maar we stellen onszelf ook een reeks vragen, zoals:
– Zitten bedrijfsleven en hoger onderwijs op hetzelfde spoor als ze praten over beroeps- en opleidingsprofielen voor informatica?
– Hoe zijn opleidingsprofielen af te leiden uit beroepsprofielen?
– Is er momenteel een kloof en zo ja hoe en in hoeverre is die kloof te dichten?
– Hoe anticipeert het onderwijs op de mogelijk nadelige effecten van een vrij lange verblijfstijd in het onderwijs (ten minste 4 jaar), terwijl de ontwikkelingen onderhand doorgaan?
– Hoe kan het bedrijfsleven concreet en betrouwbaar bijdragen om dergelijke effecten te minimaliseren?
– Hoe wegen we bij informatica vaardigheden en attitude versus kennis en inzicht?
– Hoe gaan we bij informatica om met het onderscheid WO-HBO?
– Hoe kunnen we betrouwbare uitspraken krijgen over de te realiseren profielen over 5 jaar? Of kan dat niet?
Wat is lP-HOB?
Eind 1996 is het InformaticaPlatform Hoger Onderwijs-Bedrijfsleven (IP-HOB) opgericht. In het platform participeren met 1 of 2 leden: de VSNU-Informaticakamer, het HBO-Informatica-platform, FENIT, VIFKA, VNO-NCW. De ministeries van OC&W en EZ nemen deel als waarnemer. Het platform onderhoudt contacten met andere voor het werkterrein relevante organisaties. Doel van het platform IP-HOB is het door de deelnemende organisaties gezamenlijk ondernemen van acties in het belang van de kwaliteit van en de belangstelling voor het (hoger) informatica-onderwijs.
Meer informatie bij de secretaris van het IP-HOB: drs. A. Renique, VNO-NCW, email: AJEGRenique@vno-ncw.nl, tel: 070-3490221.


Bijlagen

Forum: IP-HOB (2) Nieuwe opleidingswegen naar het informatica-beroep

Werkwijze
De forumsessie start onder regie van de voorzitter met korte presentaties van circa 5 minuten door ieder van de participanten. Daarin worden inventieve ideeën ontvouwd, interessante voorstellen toegelicht, geboekte resultaten besproken of pregnante stellingen ingebracht. Vervolgens vindt er interactie onderling en met de zaal plaats. Het is aan de voorzitter om – met de inbreng van alle discussianten – toe te werken naar concrete uitspraken of actiepunten. Hieraan wordt dan aandacht besteed in TINFON, Tijdschrift voor informatica-onderwijs.
Thema
De bekende weg om informaticus te worden is vier jaar of langer een informatica-opleiding volgen aan’ een hogeschool of universiteit. Maar we kennen ook al lang de deeltijdtrajecten, de niet-reguliere opleidingen (zoals AMBI) en het onderwijsaanbod van de Open Universiteit; in al deze gevallen is er over het algemeen sprake van iets oudere studenten die studeren combineren met werken. En in de bloeitijd voor informatica waren er plannen (vanuit het bedrijfsleven) voor het stichten van een zelfstandige Informatica Universiteit. Door de grote tekorten op de arbeidsmarkt aan informatici liepen er toen ook diverse projecten tot omscholing van werkloze academici en hbo’ers (zoals PION). Ook nu weer is de arbeidsmarkt overspannen. wat leidt tot uiterst competitieve wervingscampagnes en – opnieuw – tot allerlei omscholingstrajecten. Maar er dienen zich ook nieuwe opleidingswegen aan. Het combineren van studeren en werken in de ICT -branche direct na het behalen van HAVO- of VWO-diploma lijkt een aantrekkelijk alternatief te worden voor het gangbare voltijdse traject: een soort leerlingwezen voor het hoger onderwijs. De steeds krapper wordende studiefinanciering draagt daar aan bij. maar ook de behoefte van het bedrijfsleven aan meer interactie met het hoger onderwijs.
Hoe zien universiteiten. hogescholen. niet-reguliere opleidingsinstituten en bedrijfsleven deze ontwikkelingen? Als kansen of bedreigingen? In termen van samenwerking of concurrentie? Als illusoir of haalbaar?
Wat is lP-HOB?
Eind 1996 is het InformaticaPlatform Hoger Onderwijs-Bedrijfsleven (IP-HOB) opgericht. In het platform participeren met 1 of 2 leden: de VSNU-Informaticakamer, het HBO-Informatica-platform, FENIT, VIFKA, VNO-NCW. De ministeries van OC&W en EZ nemen deel als waarnemer. Het platform onderhoudt contacten met andere voor het werkterrein relevante organisaties. Doel van het platform IP-HOB is het door de deelnemende organisaties gezamenlijk ondernemen van acties in het belang van de kwaliteit van en de belangstelling voor het (hoger) informatica-onderwijs.
Meer informatie bij de secretaris van het IP-HOB: drs. A. Renique, VNO-NCW, email: AJEGRenique@vno-ncw.nl, tel: 070-3490221.


Bijlagen

Forum: IP-HOB (3) Kwaliteit van het hoger informatica-onderwijs: de rol van visitaties en verkenningen

Werkwijze
De forumsessie start onder regie van de voorzitter met korte presentaties van circa 5 minuten door ieder van de participanten. Daarin worden inventieve ideeën ontvouwd, interessante voorstellen toegelicht, geboekte resultaten besproken of pregnante stellingen ingebracht. Vervolgens vindt er interactie onderling en met de zaal plaats. Het is aan de voorzitter om – met de inbreng van alle discussianten – toe te werken naar concrete uitspraken of actiepunten. Hieraan wordt dan aandacht besteed in TINFON, Tijdschrift voor informatica-onderwijs.
Thema
De universiteiten en hogescholen hanteren een intensief systeem van kwaliteitszorg met als instrument de ‘visitatie’, uitgevoerd door een externe commissie. Daarnaast zijn er de ‘verkenningen’ die aan onderzoek maar ook aan onderwijs inhoudelijk richting moeten geven. We stellen onszelf hierbij onder meer de volgende vragen:
– Wat waren de belangrijkste resultaten van de informatica-visitaties in HBO en WO én van de informatica-verkenning in 1996?
– Wat zijn opvallende verschillen tussen de HBO- en WO-visitatie?
– Zijn de resultaten goed weergegeven in de pers en de Keuzegids Hoger Onderwijs? Is het tijd voor ‘officiële’ ranglijsten van opleidingen?
– Hoe waarderen de opleidingen de visitatie en hoe leidt deze tot maatregelen?
– Wat kan het onderwijs leren van de aanpak in het bedrijfsleven rondom kwaliteit?
– Wat kunnen anderen leren van het kwaliteitszorgsysteem van het hoger onderwijs?
– Hoe zou in de volgende ronde het visitatieproces in WO en HBO moeten verlopen en wat zou idealiter de relatie zijn met het bedrijfsleven en een eventuele verkenning?
Wat is lP-HOB?
Eind 1996 is het InformaticaPlatform Hoger Onderwijs-Bedrijfsleven (IP-HOB) opgericht. In het platform participeren met 1 of 2 leden: de VSNU-Informaticakamer, het HBO-Informatica-platform, FENIT, VIFKA, VNO-NCW. De ministeries van OC&W en EZ nemen deel als waarnemer. Het platform onderhoudt contacten met andere voor het werkterrein relevante organisaties. Doel van het platform IP-HOB is het door de deelnemende organisaties gezamenlijk ondernemen van acties in het belang van de kwaliteit van en de belangstelling voor het (hoger) informatica-onderwijs.
Meer informatie bij de secretaris van het IP-HOB: drs. A. Renique, VNO-NCW, email: AJEGRenique@vno-ncw.nl, tel: 070-3490221.


Bijlagen

Forum: IP-HOB (4) Scholing van docenten in het voortgezet onderwijs voor het nieuwe keuzevak informatica

Werkwijze
De forumsessie start onder regie van de voorzitter met korte presentaties van circa 5 minuten door ieder van de participanten. Daarin worden inventieve ideeën ontvouwd, interessante voorstellen toegelicht, geboekte resultaten besproken of pregnante stellingen ingebracht. Vervolgens vindt er interactie onderling en met de zaal plaats. Het is aan de voorzitter om – met de inbreng van alle discussianten – toe te werken naar concrete uitspraken of actiepunten. Hieraan wordt dan aandacht besteed in TINFON, Tijdschrift voor informatica-onderwijs.
Thema
In het schooljaar ’98f99 start in de tweede fase van het voorgezet onderwijs (VO) het nieuwe keuzevak informatica (VWO: 280 uur, HAVO: 240 uur). Een cruciale voorwaarde is dat er bekwame (en bevoegde) docenten zijn; hiervoor zijn dringend scholingsprogramma’s nodig. Vragen die we onszelf in dit kader stellen zijn bijvoorbeeld:
– Wat zouden de eindtermen moeten zijn voor de scholing tot informatica-docent?
– Wat zouden inhoud en studielast van het scholingsprogramma moeten zijn?
– Hoe ligt de belangstelling voor het vak onder leerlingen en docenten en bij de schoolleiding?
– Hoeveel docenten zijn er nodig en hoeveel VO-docenten zijn al bekwaam?
– Hoe faciliteert de overheid de scholing tot informatica-docent?
– Wat kunnen hoger onderwijs en bedrijfsleven bijdragen aan de scholingsprogramma’s en eventueel bij het verzorgen van het VO-vak zelf?
– Hoe zit het met de bevoegdheid? En komt er een reguliere lerarenopleiding?
– Waar lopen al initiatieven? Is er onderlinge afstemming?
– Wat zijn, gegeven de grote tijdsdruk en nog onduidelijke financiering, aanvaardbare oplossingen om toch op verantwoorde wijze in ’98 te kunnen starten?
Wat is lP-HOB?
Eind 1996 is het InformaticaPlatform Hoger Onderwijs-Bedrijfsleven (IP-HOB) opgericht. In het platform participeren met 1 of 2 leden: de VSNU-Informaticakamer, het HBO-Informatica-platform, FENIT, VIFKA, VNO-NCW. De ministeries van OC&W en EZ nemen deel als waarnemer. Het platform onderhoudt contacten met andere voor het werkterrein relevante organisaties. Doel van het platform IP-HOB is het door de deelnemende organisaties gezamenlijk ondernemen van acties in het belang van de kwaliteit van en de belangstelling voor het (hoger) informatica-onderwijs.
Meer informatie bij de secretaris van het IP-HOB: drs. A. Renique, VNO-NCW, email: AJEGRenique@vno-ncw.nl, tel: 070-3490221.


Bijlagen