De opleiding Informatica en Informatiekunde van de Haagse Hogeschool, sector Informatica is in 1988 gestart op basis van de uitkomsten van het INSP-project “Informatica in het hbo”. Een van de doelstellingen van het project en daarmee de nieuwe opleiding was een integratie te verkrijgen van de toenmalige Haagse BI, die zich met name richtte op het traject van informatie-analyse, en de Haagse HIO, die zich juist richtte op het software engineering aspect van de realisatie van informatiesystemen.
Nu na 6 jaar en een bezoek en een rapport van de visitatiecommissie informatica opleidingen, kan gesteld worden dat deze integratie voor het grootste deel geslaagd is. Dat neemt overigens niet weg dat de opleiding thans druk doende is het curriculum aan te passen aan de laatste ideeën en wensen uit de markt. Naast een meer beroepsgerichte benadering van het vakgebied heeft dit ook invloed op de keuzemogelijkheden voor studenten.
In deze presentatie zal nader worden ingegaan op de integratie van informatie-analyse en software engineering in deze opleiding en de resultaten daarvan, alsmede op de nieuwe koers die de opleiding gaat varen.

Bijlagen

De diversiteit van HBO-Informatica opleidingen is groot. De inhoud van opleidingen die afgesloten worden met hetzelfde diploma, kan sterk uiteenlopen.
Het samenwerkingsverband van de HIO- en Bl-opleidingen in Nederland, het HBO-I platform, heeft in 1993 een werkgroep ‘Beroeps- en afstudeerprofielen’ ingesteld. De werkgroep kreeg de opdracht om beroeps- en afstudeerprofielen voor HBO-I opleidingen samen te stellen.
De werkgroep heeft gebruik gemaakt van het ElSS-rapport (European Informatics Skill Structure) van het CEPIS (Council of European Professional Informatics Societies). Ook de functierapporten van het NGI (Nederlands Genootschap voor Informatica) werden geraadpleegd.
De werkgroep heeft taken verzameld en geordend.
Vervolgens is er een methode ontwikkeld om de taken te clusteren tot profielen voor informatica-opleidingen. Omgekeerd kunnen bestaande profielen geanalyseerd worden. Dit gebeurt met behulp van een matrix die het verband aangeeft tussen de informatievoorziening als vakgebied en de invalshoek van waaruit een bedrijf of organisatie de informatievoorziening benut.
De methode is in principe ook geschikt voor het bepalen van de profielen die samenhangen met de informatica-component van een opleiding in een “ander” vak.
De werkgroep heeft een aantal voorbeelden van profielen samengesteld.
De methode staat centraal in de presentatie. Discussie over de methode is zeer welkom.

Bijlagen

In deze presentatie wordt verslag gedaan van een poging om het software-ontwikkelproces en het leerproces expliciet en geïntegreerd tot onderwerp van onderwijs te maken.
Bij het leren ontwikkelen van software zien we bij studenten een sterke neiging de aandacht vooral te richten op het eindprodukt, de programmacode. Door de verstrekte instructie, opdrachten, toetsen en feedback wordt dit gedrag vaak versterkt. Dit ook terwijl het doel van het onderwijs vaardigheid in een systematisch software-ontwikkelproces is. Methoden om dit doel te realiseren lijken nauwelijks voorhanden.
Om in het algemeen tot beter onderwijs te komen is traditioneel vooral geprobeerd meer inzicht in, en controle over het onderwijsleerproces te krijgen. Het grote aantal variabelen dat hierin een rol speelt en de beperkte tijd voor onderwijs vormen hierbij een probleem. Een mogelijke oplossing lijkt het vergroten van de zelfstandigheid van de student in het eigen leerproces. Een succesvolle aanpak hiervoor is het onderwijsleerproces, geïntegreerd in de context van een vak, expliciet tot onderwerp van onderwijs te maken. Een vorm hiervoor is het bestuderen van dit onderwijsleerproces.
Dezelfde methode, het bestuderen van een proces, lijkt mogelijkheden te bieden voor het verwerven van vaardigheden in beheren en beheersen van software-ontwikkeling.

Bijlagen

De laatste jaren wordt algemeen erkend dat in informatica-opleidingen meer aandacht moet worden besteed aan sociale en communicatieve vaardigheden (SCV) dan in het nabije verleden gebruikelijk was. Dit geldt in het bijzonder voor HBO-opleidingen tot bedrijfsinformaticus of informatiesysteemontwikkelaar. Dezen zullen immers werkzaam zijn als intermediair tussen domeindeskundigen en informatici in engere zin.

Bijlagen

1994_Bakema_ea_1_samenvatting.pdf

Een aantal HBO-opleidingen Hogere Informatica en Bedrijfsinformatica hebben de laatste jaren in hun curricula meer plaats ingeruimd voor methodische informatica. Dit ging vaak gepaard met uitvoerige discussies betreffende de keuze van de te onderwijzen systeemontwikkelingsmethode(n) en CASEtools. Is een brede oriëntatie op diverse methoden gewenst of moet de nadruk liggen op goede operationele vaardigheid met een methode en zo ja, welke dan? Kiezen we voor EAR als meest gebruikte informatiemodelleringsmethode of wagen we het met NIAM en waarom dan wel? En hoe ondersteunen we het onderwijs met CASE-tools? En welke CASE-tools?

Bijlagen

1994_Bakema_ea_2_samenvatting.pdf

Vanaf 1986 is er op veel hogescholen gewerkt aan INSP/VIT speerpuntprojecten. Een van de ambitieuze doelstellingen van die projecten betrof de vorming van HBO expertisecentra. Binnen de Hogeschool Utrecht zijn twee van deze expertisecentra tot stand gekomen: het Centrum voor Kennistechnologie en het Kenniscentrum TeleMatica. Hun belangrijkste produkten: MSc-opleidingen op het terrein van IT (informatietechnologie).
Een HBO kenniscentrum zorgt voor vertaling van resultaten van wetenschappelijk onderzoek naar toepassing in de bedrijfspraktijk. Zo’n centrum verwerft hiermee een eigen plaats in de kennisinfrastructuur. De ontwikkelde expertise wordt gebruikt om innovaties in het bedrijfsleven te ondersteunen met opleidingen en dienstverlening in de vorm van bijvoorbeeld consultancy. De hiermee opgedane ervaring moet ten goede komen aan innovatie van reguliere HBO onderwijsprogramma’s.

Bijlagen

1994_Biggelaar_ea_samenvatting.pdf

Het bedrijfsleven heeft behoefte aan informatici, die zowel vakkennis als diverse communicatieve vaardigheden bezitten. Het is mogelijk, en vaak ook nodig, om de studenten extra te motiveren voor communicatieve vaardigheden door deze op realistische wijze in een case te integreren samen met vakinhoudelijke aspecten. Dit heeft vele onderwijskundige voordelen, maar ook een aantal organisatorische complicaties.

Bijlagen

1994_Bijma_samenvatting.pdf

De visitatiecommissie informatica-opleidingen geeft in haar eindrapport aan dat de unieke opleiding Technische Informatica van de Hogeschool Drenthe landelijk onvoldoende bekend is: “Deze uitmuntende HIO heeft gekozen voor een expliciete technische invulling…. De commissie is van mening dat de hier geboden kwaliteit best wat meer voor het voetlicht mag komen”. Posters, geïllustreerd met werkende opstellingen, zullen helderheid verschaffen.

Bijlagen

1994_Elting_samenvatting.pdf

Het programmeeronderwijs aan eerstejaars studenten van het HIO in Enschede is reeds enkele jaren volledig op objectgeoriënteerde leest geschoeid. Dit is mogelijk door een speciale aanpak waardoor studenten in staat zijn om aan het eind van het eerste jaar programmatuur in C++ te schrijven die omvangrijker en complexer is dan “vroeger” in Pascal en C.
In deze congresbijdrage wordt deze aanpak beschreven en toegelicht.

Bijlagen

1994_Kerstholt_samenvatting.pdf

De minicursus is een kennismaking met het notatiesysteem APL en geeft zicht op de mogelijkheden van dit systeem bij het oplossen van wiskundige problemen. Deelnemers leren problemen te verwoorden in een notatie die rechtstreeks executeerbaar is en dus prompt de oplossing genereert. Met illustrerende voorbeelden wordt onderzocht waarom APL enerzijds zo geschikt is als omgeving voor het uitvoeren van wiskundige experimenten, terwijl het daarnaast een uiterst produktief systeem is voor het analyseren en bewerken van gegevens.

Bijlagen

1994_Ludwig_samenvatting.pdf