De ontwikkeling van een informatiesysteem met behulp van het huidige NIAM (Natuurlijke-taal Informatie Analyse Methode) levert slechts een halffabricaat op. De oorzaak hiervan moet gezocht worden in de onvolledige specificaties van het Universe of Discourse in het resultaat van een NIAM-analyse. Deze onvolledigheid is een rechtstreeks gevolg van de te geringe uitdrukkingskracht van het bij het NIAM behorende informatiemodel.
Om toch het beoogde informatiesysteem te realiseren dient eerst het halffabricaat te worden getransformeerd naar een executeerbaar informatiemodel bijvoorbeeld het relationele model. Vervolgens moet dat deel van het Universe of Discourse, dat niet formeel in het NIAM-resultaat gespecificeerd kon worden, in het gekozen model worden ondergebracht, in overeenstemming met de transformatie van het halffabricaat. Bij de ontwikkeling van een informatiesysteem met behulp het huidige NIAM is de ontwikkelaar dus gedwongen zich van twee verschillende informatiemodellen te bedienen.
Een bijkomend maar niet minder belangrijk bezwaar van een dergelijke werkwijze is dat het resulterende informatiesysteem moeilijk onderhoudbaar is. Immers veranderingen in het Universe of Discourse zullen slechts moeizaam en niet automatisch in het bestaande informatiesysteem gerealiseerd kunnen worden.
Aan de hand van voorbeelden zal gedemonstreerd worden waarin het NIAM-model voor informatie tekort schiet en hoe de tekorten kunnen worden opgeheven resulterend in een herdefinitie van het NIAM-informatiemodel, e-NIAM genaamd.
Met behulp van een implementatie van het volledige NIAM-model, Epilog genaamd, zal worden getoond dat een NIAM-resultaat in termen van het volledige model een kant en klaar informatiesysteem oplevert. Indien gewenst kan het NIAM-informatiesysteem automatisch getransformeerd worden naar een informatiesysteem in termen van het relationele model.
Het mag duidelijk zijn dat met de vervollediging van het NIAM-model voor informatie een hoge graad van onderhoudbaarheid van informatiesystemen wordt bewerkstelligd. Informatiesysteem worden vergelijkbaar met levende organismen.
De volledige beschrijving en verantwoording van e-NIAM is opgenomen in het september-nummer van het blad “lnformatie”.
Verbeteren van teamwerk in onderwijssituaties
In het informatica-onderwijs neemt teamwerk een belangrijke plaats in, maar aan het indelen van groepen wordt vaak weinig aandacht besteed. Het is de moeite waard dit wel te doen: er wordt beter gewerkt en het komt nauwelijks meer voor dat studenten zich achter anderen verschuilen. U maakt kennis met een internationaal beproefde methode om succesvolle teams samen te stellen.
Bijlagen
De leerrouteplanner voor de plannend student
De leerrouteplanner is een intranet-applicatie voor de toekomstige student – een student die actief de eigen studie plant. De student kan met de applicatie keuzes maken voor vakken, informatie opvragen over studie-onderdelen, studieresultaten bekijken en een eigen individuele leerroute samenstellen. Met de back-office van de applicatie kan de onderwijsorganisatie grip houden op de toenemende complexiteit van de onderwijsorganisatie. De applicatie biedt mogelijkheden voor het monitoren van studenten en tevens voor capaciteitsbewaking.
Bijlagen
Informatica in opleidingen: meten en vergelijken met UCSI
Met UCSI (Unified Classification Scheme for Informatics) en de daarbij behorende classificatiemethode is het mogelijk om de informatica component in opleidingen op objectieve wijze met elkaar te vergelijken. De classificatiemethode is in ontwikkeling en is mede gebaseerd op ervaringen die opgedaan zijn bij een pilot project in 1993 en 1994 in het hoger beroepsonderwijs. De eerste resultaten van een recente vergelijking van enkele curricula uit het hoger onderwijs geven een beeld van de mogelijkheden van de methode.
Om de componenten van een leerplan te onderkennen, te registreren en vast te leggen is een standaard nodig. Hiertoe is in de periode 1990 tot en met 1992 het UCSI schema ontwikkeld. Een voorbeeld laat zien hoe UCSI gebruikt kan worden binnen een opleiding. Dit leidt tot overzichten, gegroepeerd per vak, per studiejaar of per opleiding, waar uit af te lezen valt hoe een opleiding is opgebouwd. Op deze wijze is het mogelijk om de veranderingen en de actualiteit van het curriculum in opeenvolgende studiejaren in een opleiding te volgen. Vergelijking van leerplannen van verschillende opleidingen op een tijdstip kunnen in belangrijke mate bijdragen aan het inzicht in het aanbod van informatica-onderwijs in een regio of in een branche.
Bijlagen
Sociaal-communicatieve vaardigheden vergroten door een spel?
Vanuit het bedrijfsleven wordt er regelmatig geklaagd over de sociaal-communicatieve vaardigheden van afgestudeerde ’technische’ studenten. Binnen de studierichting Hogere Informatica (HI) van de Hogeschool Eindhoven heeft men dan ook het curriculum zodanig aangepast dat met name aan deze aspecten een grotere / betere aandacht geschonken wordt. Een van de aanpassingen bestaat uit het introduceren van het ‘SURVIVAL-GAME’. Dit spel, waarbij de studenten moeten proberen een bedrijf te redden van de ondergang, wordt reeds in het eerste jaar door alle studenten van de studierichting gespeeld gedurende een zevental weken. Het spel is overgenomen van de Greenwich University te London, waar ze al gedurende meerdere jaren (met groot enthousiasme) dit spel gebruiken, vanwege de sociaal-communicatieve maar ook vanwege de sterk motiverende aspecten die in dit spel aanwezig zijn. Daarnaast biedt het spel ook mogelijkheden om de studenten bewust te maken van de noodzaak om ook enige bestuurlijke / economische kennis te vergaren gedurende de opleiding.
Het introduceren van dit spel heeft dus een aantal doelstellingen:
• sociale vaardigheden vergroten
• communicatieve vaardigheden vergroten
• ‘studie / werk’-motivatie verhogen
• motiveren voor bestuurlijke / economische aspecten.
Bijlagen
Thematische aanpak van het onderwijs in informatiekunde
Sinds enkele jaren wordt het onderwijs aan de faculteit economische dienstverlening van de hogeschool Maastricht thematisch verzorgd. Uitgangspunt hierbij zijn niet de traditionele vakgebieden uit het curriculum maar situaties zoals die zich in de praktijk voordoen. Sterke nadruk wordt gelegd op integratie van diverse vakgebieden binnen deze praktijksituaties.
In de presentatie wordt nadere uitleg gegeven over het thematisch onderwijs aan de hand van voorbeelden uit het curriculum information resource management. Tevens komen de didactische werkvormen alsmede de voor- en nadelen en randvoorwaarden aan bod.
Bijlagen
Communicatieve vaardigheden binnen een informatica-opleiding
De waarde die wordt toegekend aan het onderdeel Communicatieve vaardigheden binnen de informatica-opleidingen is sterk groeiend. Voor de invulling van dit vak dient een duidelijke beschrijving van het beroepsprofiel te worden gehanteerd met eindtermen die daarvan zijn afgeleid. Een vak als Communicatieve vaardigheden kan niet geïsoleerd worden aangeboden. De voornaamste doelstelling is er immers op gericht dat studenten moeten kunnen communiceren over hun vakgebied.
In de presentatie zal aan de hand van twee voorbeelden worden toegelicht op welke wijze het vak Communicatieve vaardigheden bij de opleiding Bedrijfskundige Informatica (BI Hogeschool Eindhoven), is afgestemd op het beroepsbeeld.
Het eerste voorbeeld betreft gebruikersdocumentatie die voor echte opdrachtgevers uit de praktijk door de studenten wordt samengesteld. Bij dit onderdeel is het essentieel dat de student zich verdiept in de functie en in het leergedrag van de IT-gebruiker. Bij de samenstelling van de gebruikersdocumentatie zijn interviewen, samenwerken, een dienstverlenende houding en een positieve (beroeps)houding onontbeerlijk.
Het tweede voorbeeld heeft betrekking op de Beroepsoriëntatie, waarbij vier vakken samenwerken. Vanuit een projectorganisatie zullen de studenten de praktijkopdrachten uitvoeren. Communicatieve vaardigheden zal in deze Beroepsoriëntatie integraal participeren. Zij neemt daarbij de onderdelen presenteren, rapporteren en vergaderen voor haar rekening.
Bijlagen
Experimentele beheeromgeving binnen het onderwijs
Binnen het onderwijs van de opleiding Informatica en Informatiekunde van de Haagse Hogeschool, sector Informatica, wordt aandacht besteed aan het belang van de informatievoorziening binnen organisaties. Uitgaande van de organisatie wordt de informatiebehoefte voor verschillende informatiesystemen in kaart gebracht en vervolgens een deel hiervan ontwikkeld. De hiervoor benodigde kennis, technieken en resources worden in aparte modulen onderwezen. De integratie van deze modulen vindt plaats in afsluitende practica, alwaar het geleerde in de praktijk toegepast wordt. De aspecten exploitatie en beheer van resources ten behoeve van de informatievoorziening binnen een organisatie worden tot nu toe globaal en uitsluitend theoretisch behandeld.
Teneinde de theoretische kennis ten aanzien van beheeraspecten beter te kunnen onderbouwen en praktisch ervaring op te doen, zal binnen de opleiding een geheel aan informatiesystemen met bijbehorend beheersysteem worden opgezet. Deze informatietechnologische infrastructuur dient een redelijke afspiegeling te zijn van een reële omgeving (inclusief de op te lossen problemen – denk bijvoorbeeld aan integratie van bestaande systemen of EDI-toepassingen). In eerste instantie zal het accent liggen op het gebied van ontwerp en beheer van informatiesystemen waarbij de te gebruiken databases een centrale rol spelen.
De presentatie zal ingaan op de realisatie van boven beschreven experimentele beheeromgeving.
Bijlagen
NIAM natuurlijk alternatief
In de minicursus over ditzelfde onderwerp is aan de hand van een voorbeeld de NIAM-methode toegelicht en is de z.g. informaticagrammatica afgeleid. Tevens is uitgelegd hoe het resultaat rechtstreeks in een computer kan worden ingevoerd en dat op de inhoud van het dan aanwezige informatiesysteem operaties kunnen worden uitgevoerd met behulp van de taal Epilog.
In deze demonstratie zal zichtbaar worden gemaakt hoe met name de stap naar de computer gemaakt wordt, hoe operaties op de informatie verlopen en hoe op een elegante manier het informatiesysteem kan worden getransformeerd naar een traditioneel, b.v. relationeel systeem. De toeschouwer kan actief aan de demonstratie deelnemen.
Bijlagen
MESO: Micro Elektronica Systeem Ontwerper
Er is behoefte in de markt aan technisch opgeleide mensen die problemen op kunnen lossen en producten kunnen ontwerpen. Het MESO-project, een samenwerking tussen de Haagse Hogeschool Elektrotechniek en Haagland TI, tracht aan deze vraag te voldoen. De opleiding is mede gebaseerd op het idee dat studenten tijdens de gehele opleiding geconfronteerd worden met problemen uit de markt.
Het operationeel maken van kennis is een van de uitgangspunten van MESO. Didactische uitgangspunten in het MESO deel MBO zijn vaktaal Feuerstein methode. Informatiesystemen worden als extra dimensie in het onderwijsleerproces ingezet voor training, simulatie en ontwerpen.
Als uitgangspunt bij de organisatievorm van MESO wordt het model van Kolb gehanteerd. OMT en NIAM methodieken worden gebruikt in het MESO-traject.