De SvC houdt zich bezig met communicatiesystemen. Zo’n systeem ontwikkel je in een (maatschappelijke) context, gebaseerd op de doorsnede tussen de wensen van de gebruiker en de technische mogelijkheden (en andere, organisatorisch bepaalde randvoorwaarden als tijd en geld). In die zin verschilt het ontwerp van zo’n systeem niet wezenlijk van het ontwerpen van een huis t.b.v. sociale woningbouw. Op het grensvlak van twee eeuwen veranderen de informatica, het onderwijs en de samenleving. Tegen die achtergronden probeert het h.b.o. te overleven.
Karel Sommer en René van Pelt geven aan hoe o.a. de principes van Bauhaus, de Duitse architectuurschool uit het begin van de afgelopen eeuw kunnen voorkomen dat de inhouden van het hoger beroepsonderwijs over pakweg tien jaar in het schap bij de Vendex te vinden zijn.
Nieuwe leerpraktijken
Wat is de rol van ICT?
Er heeft binnen de Hogeschool van Amsterdam een concentratie van opleidingen plaatsgevonden op enkele grote locaties. Als gevolg van deze concentratie heeft de facilitering, met name op het gebied van lCT, een standaardisatie doorgemaakt en is er een intensieve communicatie op gang gekomen tussen opleidingen en de afdeling ICT over de mogelijkheden en de wensen als het gaat om computergebruik. Er wordt op veel plaatsen geroepen hoe belangrijk ICT wel is voor het onderwijs. ICT wordt gebruikt als kapstok om veranderingen aan te kondigen of bezuinigingen af te dwingen. Maar wat kan er en vooral wanneer?
Groeifasenmodel van Nolan
Om in kaart te brengen hoe de ontwikkelingen van op het gebied van ICT zich verhouden tot de mogelijkheden die de techniek bieden wordt in de automatisering snel verwezen naar het model van Nolan. Dit groeifasenmodel benadrukt de dynamiek van automatisering. Centraal staat hierbij de hypothese dat men automatisering, net als het leerproces bij kinderen, niet kan forceren. Men kan een organisatie niet ineens vanuit het ‘stenen tijdperk’ omzetten naar het ‘atoomtijdperk’. Zo’n ontwikkeling vereist het doorlopen van verschillende groeifasen. Elke fase kent daarbij zijn eigen karakteristieken qua doel en drijfveer van de automatisering, het management van de automatisering, het soort toepassingen, enzovoort. Nolan herkent hierbij in zijn oorspronkelijke beschrijving een zestal fasen, beginnend bij de initiatieffase en eindigend bij de verzadigingsfase. Hierbij moet worden aangetekend dat een grote organisatie, zoals de Hogeschool van Amsterdam, niet in een enkele fase is te plaatsen, maar bepaalde aspecten of afdelingen zullen waarschijnlijk afwijken van de grote massa.
Bijlagen
Ondernemerschap & Innovatie
leder jaar kom je er wel een paar tegen, meestal zijn het jongens. Zij weten hun kennis heel zakelijk te gebruiken door opdrachten voor buitenstaanders uitvoeren. Kleine ondernemers zijn het, ze lopen af en toe in pak en stropdas en ze hebben in ieder geval een mobiele telefoon. Wat moet je daar nou mee?
We hebben dit vertaald in een onderwijsproject. Het project Ondernemerschap & Innovatie kan zonder meer worden beschouwd als één van de meest radicale projecten binnen de Hogeschool waarbij niet geschroomd wordt om jaarlijks drastische wijzigingen door te voeren op grond van de ervaringen; de Hogeschool als lerende organisatie. Het project vormt aldus een proeftuin waarin veel lering wordt opgedaan die elders kan worden benut.
Bijlagen
Beroeps- en opleidingsprofielen van het HBO-informatica onderwijs
Naar aanleiding van vragen vanuit de sectoren Economie en Techniek van de HBO-raad om te komen tot nieuwe ‘officieel vastgestelde’ kwalificaties voor de opleidingen BI, HI en I&I is in 1998-1999 een profielendiscussie binnen het HBO-I platform gevoerd. Het resultaat van deze discussie is een drietal beroeps- en opleidingsprofielen. De beroeps- en opleidingsprofielen zijn beschreven in termen van competenties.
Bijlagen
Excel Anders
De informatica vervult een ondersteunende rol in het probleem gestuurd onderwijs: Word voor het maken van verslagen, Excel voor het rekenwerk en PowerPoint is gewild bij het maken van presentaties. Ondanks het praktisch nut geeft dit interessante paradoxen: Studenten leren hoe ze teksten moeten opmaken maar ze leren veelal niets over het aantrekkelijk maken van een tekst en over grafische vormgeving, ze leren hoe statistische berekeningen moeten worden gemaakt zonder kennis van de achterliggende statistiek en ze knutselen presentaties in elkaar zonder te weten hoe een presentatie voor specifieke doelgroepen eruit moet zien.
Bijlagen
De visie van experts op ontwikkelingen van informaticaonderwijs na 2000
In het komende decennium moet een nieuwe generatie ICT-professionals opgeleid worden. Deze krijgen te maken met ICT en met het toepassen van ICT in een scala van vakgebieden en disciplines. Hoe anticiperen (universitaire en hoger beroeps) informatica-opleidingen hier op? Is het mogelijk om een beeld te beschrijven van de te volgen strategie? Moeten opleidingen zich strikt richten op informatica, moeten er hybride opleidingen zijn en welke rol speelt ICT in de opleiding van niet ICT-ers?
Bijlagen
De transformatie van de HES Amsterdam tot ICT-rijk instituut, een praktische aanpak
De HES Amsterdam wil zich, in een periode van drie jaar, opwerken tot een ICT-rijk instituut.
Dit project (het Koploperproject) zal vèrstrekkende gevolgen hebben voor de HES en de HES-bevolking. In de presentatie wordt met name ingegaan op de praktische kanten van dit project. U kunt dus geen filosofische beschouwingen verwachten over de impact van ICT op het hoger onderwijs van de komende jaren, maar een praktische uiteenzetting van hoe de HES e.e.a. aanpakt.
Bijlagen
Naar een nieuw paradigma voor ontwerponderwijs
Het hoger beroepsonderwijs leidt niet op voor beroepen. De student komt terecht in een werkveld waar gezocht wordt naar specifieke combinatie in een persoon of groep personen van vakmatige en professionele competenties. Het is aan de student deze specifieke combinatie te ontwikkelen en de relevantie ervan voor het werkveld tijdig te onderkennen terwijl het aan de school is om haar daartoe in staat te stellen. De school moet een visie hebben op het werkveld die een lijst van beroepen en hun kwalificaties ver overstijgt. De school moet geen verantwoordlijkheid nemen voor zaken die de verantwoordelijkheid van de student zijn.
Bijlagen
De ontwikkeling en evaluatie van projectvaardigheden
Aan de Hogere Informatica Opleiding van de HAN (Hogeschool van Arnhem en Nijmegen) wordt al jarenlang aandacht besteed aan niet-technische beroepsvaardigheden. Deze vaardigheden werden vroeger “Inter-Persoonlijke Vaardigheden” genoemd, afgekort als IPV’s. Achterliggende gedachte was, dat van een informaticus meer wordt verwacht dan alleen vaardigheden zoals programmeren, ontwerpen van databases of het configureren van computernetwerken. Naast deze technische vaardigheden worden meer en meer ook andere vaardigheden en eigenschappen geëist zoals het goed en effectief kunnen communiceren, resultaatgericht werken, bestendigheid zijn tegen werkdruk, initiatiefrijk zijn of goed kunnen presenteren. Ook al is men momenteel misschien wat minder kritisch ten aanzien van deze eigenschappen gezien de krapte op de arbeidsmarkt, toch is er in toenemende sprake van een aannamebeleid bij bedrijven, waar meer wordt gelet op de brede inzetbaarheid en groeipotentie van de sollicitant dan op de concrete technische bagage.
Bijlagen
Hoe houdt u de snel veranderende ICT bij? Door bijscholing
Organisaties besteden forse bedragen aan het bijscholen van hun medewerkers. Er is een enorme markt ontstaan voor bedrijfsopleidingen, maar er is behoefte aan verdere professionalisering. Leidt bijscholing tot een verdere wildgroei of kunnen we een structuur aanbrengen zodat opleidingsbudgetten effectief worden besteedt en de kennis van medewerkers daadwerkelijk permanent wordt vernieuwd.