Lang is aangenomen dat de ict-branche een milieuvriendelijke bedrijfstak is. Dat blijkt niet het geval: er is onder andere een hoog gebruik van energie en schaarse metalen. Toekomstige informatici moeten weten welke aspecten van belang zijn voor een duurzame bedrijfsvoering in ict-intensieve organisaties.
Om duurzaam te ondernemen in de ict-sector zijn de volgende ingrediënten nodig die de basis kunnen vormen voor een cursus Duurzaamheid van ict: een definitie van het begrip ‘duurzaam’, kennis van de aspecten die voor aantasting van het milieu zorgen, kennis van beleid, wet- en regelgeving, kennis over gedragverandering, weten wat duurzaamheid van ict inhoudt, milieuzorg via het raamwerk Duurzaamheid, kennis van technologische oplossingen en weten wat en hoe er gemeten kan worden. Om deze kennis te ontwikkelen gaan onderwijs en onderzoek hand in hand.
De auteurs nodigen andere instellingen uit om in nationaal en internationaal verband mee te werken aan het ontwikkelen van zo’n cursus.
Het meten van kwaliteit, de kwaliteit van het meten
Kwaliteit is een niet meer weg te denken begrip geworden in alle soorten bedrijven, organisaties en instellingen. En dat is terecht! Maar het meten van kwaliteit is heel wat moeilijker dan velen willen geloven en ik kan mij dan ook niet aan de indruk onttrekken dat in veel bedrijven, organisaties en instellingen kwaliteit langzaam een karikatuur van zich zelf aan het worden is. Kwaliteit levert steeds meer bureaucratie en steeds minder “kwaliteit”. De oorzaak hiervan zien we ook terugkomen bij vele andere, veel gehanteerde, managementtechnieken. Waarom beginnen we iedere keer weer enthousiast aan iets nieuws en blijkt na verloop van tijd dat ook deze nieuwe “oplossing” weer geen oplossing blijkt te zijn?
De lezing gaat over hoe het zo gekomen is en wat wij er aan zouden kunnen/moeten doen.
Bijlagen
Hanze Talents leading the Change
Honours: van ambitie naar praktijk In de winter van 2010 is de School of ICT begonnen met de opzet van haar honoursprogramma. Een programma bedoelt voor excellente studenten: studenten die meer kunnen en willen. Vragen die bij deze opzet een belangrijke rol spelen zijn:
. Waarom een honoursprogramma?
. Wat is een excellente student?
. Hoe benader, selecteer en volg je een excellente student?
. Hoe ziet een honoursprogramma er uit?
. Wat vraagt een dergelijk programma van haar omgeving?
. Wat is de toegevoegde waarde om samenwerking tussen het ICT-honoursprogramma samenwerking en andere opleidingen? Bijvoorbeeld:
. . meer eenduidige begrip en definitie (hetgeen een opening biedt naar onderzoek)
. . het meer vorm geven van multidisciplinairiteit
. . gezamenlijk op te zetten en/of uitwisseling van (delen) van programma’s.
De workshop geeft de eerste ervaringen met betrekking tot inrichting een uitvoering binnen de School of ICT (en de samenwerking met andere schools).
Bijlagen
Beachelorreferaat: opzet en ervaringen
Deze bijdrage beschrijft het vak Bachelorreferaat, dat gedurende één semester wordt gegeven als verplicht vak aan bachelorstudenten Technische informatica en Bedrijfstechnologie aan de Universiteit Twente. Studenten formuleren een onderzoekvoorstel, voeren het onderzoek uit, schrijven daarover een paper en presenteren de resultaten op een studentenconferentie van één dag. Studenten wordt bij het doen van het vak veel structuur en ondersteuning aangeboden. Anderzijds is een belangrijk kenmerk dat ze zelf verantwoordelijk zijn voor hun onderzoek en er zelf de ‘eigenaar’ van zijn. Een essentieel aspect van de didactische opzet is de begeleiding die studenten krijgen: studenten werken in kleine onderzoekteams, die wekelijks bij elkaar komen, onder leiding van ervaren onderzoekers. Uit evaluaties blijkt dat de studenten positief zijn over het vak, en dat ze zich goed voorbereid voelen op het onderzoek in de masterfase.
Bijlagen
Semantic wiki’s voor Semantic web onderwijs
De nieuwe Bachelorcursus Semantic web bij de Open Universiteit (OU) gebruikt semantic wiki’s als één van de leermiddelen. Net als de meeste OU-cursussen, wordt de cursus Semantic web op afstand uitgevoerd. De wikicomponenten van de cursussoftware zijn een hulpmiddel voor het afstandsleren in deze cursus. Een semantic wiki is een wiki met ondersteuning voor data. Deze cursus gebruikt de semantische delen van de semantic wiki voor cursusadministratie. Maar de dataverwerkingscomponenten zijn ook goed te gebruiken als onderwijsinstrument. Zodoende wordt de semantic wiki in deze cursus gebruikt als leermiddel voor onderwerpen uit het Semantic web, waarbij bestaande semantic wiki’s al direct worden gebruikt ter illustratie van sommige Semantic webprocessen. Voor andere Semantic web-processen worden voor deze cursus extensies op de semantic wiki gebouwd in het softwarepakket OWL wiki forms.
Bijlagen
SOA – je zal het maar krijgen
De opleiding informatica geeft samen met de bedrijfskundige informatica van de HvA en het bedrijf GloMidCo (Global Middleware Consultancy) het vak Service Oriented Architecture (SOA). Het doel van de lessen is de studenten kennis te laten maken met SOA, wat is het, wat kan het en hoe voer je het uit? De student krijgt werkcolleges, waarin diverse aspecten van SOA worden behandeld. Daarnaast krijgen de studenten in teams van zes, een casus de G-Amazon (Glomidco Amazon) die ze moeten maken in TIBCO een SOA-platform. De toetsing van het vak bestaat uit het afronden van de practicumopdrachten in TIBCO en de afronding van de casus.
De ervaringen hebben geleerd dat het voor de studenten een moeilijk te begrijpen concept is en dat een goede kennis van XML onontbeerlijk is. Samenwerking met een bedrijf is noodzakelijk. Zij hebben de kennis, de kunde en de software ter beschikking.
Bijlagen
Overbruggen van de tweede digitale kloof – certificering van digitale vaardigheden
Bij steeds meer beroepen is de computer een essentieel gereedschap. De eisen die aan werknemers gesteld worden qua vaardigheid om dit gereedschap te gebruiken zijn daardoor sterk toegenomen, en stijgen nog steeds. Zo is een tweede, groeiende digitale kloof ontstaan, tussen degenen die zelfstandig en efficiënt hun taken met behulp van een computer uitvoeren, en degenen die weliswaar geen digibeet zijn, maar evenmin voldoende vaardig zijn om zonder hulp te functioneren. Dat vertaalt zich in grote maatschappelijke kosten (vele miljarden euro’s door improductiviteit), in stress en in security-risico’s.
Scholen hebben een maatschappelijke verantwoordelijkheid om de achterstand in te lopen. Door adequate training van digitale vaardigheden als basiscompetentie krijgt de Nederlandse werknemer ook internationaal weer een gelijke uitgangspositie. Certificering van digitale basisvaardigheden moet dan net als taal en rekenen verplicht deel uitmaken van het curriculum. Essentieel is daarbij dat internationaal erkende standaarden worden gebruikt, zoals het ECDL en het EQF.
Bijlagen
Samen sterk op de internationale markt
Voor buitenlandse studenten is het Nederlandse duale hoger-onderwijssysteem onbekend. Door een gemeenschappelijk eerste semester aan te bieden kunnen deze studenten op een veilige manier kennismaken met beide vormen van hoger onderwijs. Afhankelijk van hun ambitie en resultaten in dat semester stromen zij daarna zonder tijdsverlies door naar het universitaire programma of naar het hbo-programma. Bijkomend voordeel is dat op deze manier gezamenlijk geworven kan worden in het buitenland .
Fontys ICT en de TU/e hebben ook hierin elkaar gevonden en bieden vanaf studiejaar 2011/12 buitenlandse studenten een gemeenschappelijk semester aan, waarna doorgestroomd kan worden naar de Engelstalige Bachelor of ICT bij Fontys, of naar de Engelstalige bacheloropleiding Computer Science and Engineering (track Software Science) van de TU/e.
In de voordracht worden achtereenvolgens toegelicht: de randvoorwaarden, de inhoud van het gemeenschappelijke semester, de organisatie, de werving, en de eerste lessons learned.
Bijlagen
Math-Bridge, een internationale wiskundebrug tussen VO en HO, ook voor informaticastudenten
Internationaal kampen universiteiten en studenten met aansluitproblematiek op het gebied van wiskunde. Math-Bridge is een internationaal project gericht op het aanpakken van deze problematiek. Doel van het project is het digitaal beschikbaar stellen van remediërend wiskundemateriaal in verschillende talen, voor eerstejaars studenten van verschillende opleidingen
Bijlagen
MUMIE, een internationaal wiskundig E-learning pakket en platform
MUMIE is een web-based leeromgeving gespecialiseerd in wiskunde. Leren met MUMIE betekent dat studenten actief bezig zijn met het exploreren en ontdekken van concepten, feiten en toepassingen. De voorbeelden, de interactieve visualisaties en oefenmodules verdiepen het begrip van studenten van abstracte concepten, methodes en algoritmes. MUMIE is ontwikkeld in 2000 door de TU Berlin. Verschillende andere universiteiten zijn aangehaakt zoals de RWTH Aachen, ETH Zurich en de TU Delft. Iedereen kan MUMIE gratis gebruiken met de verplichting om alle resultaten, aanvullingen, vertalingen met elkaar te delen.
De TU Delft heeft een deel van het materiaal dat al door de TU Berlin was gemaakt vertaald van het Duits naar het Engels en aangevuld met nieuwe inhoud. Het materiaal is geschikt gemaakt voor de cursus Lineaire Algebra zoals die wordt aangeboden aan studenten van de Faculteit Lucht- en Ruimtevaart. Er is in studiejaar 2010 een pilot uitgevoerd door MUMIE aan te bieden als extra oefenmateriaal. Aan deze pilot hebben ca. 100 studenten deelgenomen. Ruim tweederde van de studenten die hebben deelgenomen geeft de aanbeveling om MUMIE aan alle studenten aan te bieden. In studiejaar 2011/2012 MUMIE is aangeboden aan alle studenten (520) van de Faculteit Lucht en Ruimtevaart die zich hebben ingeschreven voor het vak Lineaire Algebra. Ruim 300 studenten hebben daadwerkelijk MUMIE gebruikt en een aantal of alle opgaven gemaakt en ingeleverd. De evaluatie laat zien dat 82% van de studenten de aanbeveling doet om MUMIE te gebruiken bij het bestuderen van de leerstof. De interactieve demonstraties en oefensessies van MUMIE motiveren hen om actief de leerstof te bestuderen en bij te houden.