Het vak informatica in de bovenbouw van havo en vwo is de afgelopen jaren aardig in de steigers gezet. Toch zijn een aantal fundamentele vragen rondom de positie van het vak en de inbedding in het curriculum nog actueel. We noemen er een paar: Hoort informatica een verplicht vak te worden? Is op termijn een centraal examen wenselijk? Wat is de rol van ICT-vaardigheden in het vak? Is er, na de verdwijning van informatiekunde uit de onderbouw, alleen aandacht voor informaticaconcepten in de bovenbouw?
Na een paar korte inleidingen waarin sprekers hun visie geven op deze en andere vragen volgt een discussie in subgroepen en plenair. We sluiten af met het formuleren van conclusies en aanbevelingen. We hopen dat aan deze workshop behalve direct betrokkenen bij informatica in het VO ook docenten informatica uit het hoger onderwijs deelnemen zodat we ook hen kunnen informeren en met hen discussiëren over het vak.
De PC-Productielijn als representant van het concept “Producerend Leren”
Binnen het ICT onderwijs van het NOVA College is het uitgangspunt projectonderwijs, gebaseerd op reële bedrijfssituaties, indien mogelijk uitgevoerd in samenwerking met het bedrijfsleven. Centraal staat het project, met daaraan gekoppeld de diverse bronnen waar de benodigde informatie kan worden gehaald. Veel van deze bronnen zijn docentonafhankelijk en zo mogelijk gebaseerd op industriële standaarden en certificeringen.
De door het NOVA College opgestarte PC-productielijn gaat uit van dit principe en heeft als doel om in samenwerking met een producent van computers PC’s te bouwen als invulling van het onderwijsprogramma van de deelkwalificaties hard- en software.
Het doel van de presentatie is om een beeld te geven van de mogelijkheden van samenwerking tussen bedrijfsleven en onderwijs bij het opzetten van een PC-productielijn, het signaleren van knelpunten op dit gebied en het rapporteren van de resultaten van de eerste fase van het project. Tevens geeft de presentatie een voorbeeld van het gebruik van het WEB based lesprogramma A+ als onderdeel van die productielijn.
Bijlagen
Van portfolio gedreven naar het faciliteren van het leren
Bij het overstappen naar het gebruik van vormen van distance learning, heeft dit niet alleen een impact op de verschijningsvorm van de aangeboden trainingen. Het heeft een veel grotere organisatorische verandering tot gevolg. Zo zullen de nieuwe curricula gericht zijn op de competenties uit de organisatie. Ook zullen zij bestaan uit learning-events welke korter zijn en lang niet allen het label opleiding of training zullen dragen. De opleidingsbehoefte zal veel meer vanuit de individuele medewerker komen en veel meer gefragmenteerd en just-in-time zijn. Hiervoor zal dit nieuwe opleidingscentrum heel dichter tegen Human Resource Management en het Kennis Management van de organisatie aanzitten dan zijn oude variant. Zo zal de corporate academy veel meer gaan faciliteren in het leren van de individuele medewerker in plaats van het aanbieden van een vast portfolio aan opleidingen en trainingen.
Bijlagen
Een woud van functies en competenties?
Forum-discussie na een inleiding op de thematiek van functie, rollen, competenties etc. Er zijn vele initiatieven op dit vlak en een aantal belangrijke wordt door de sprekers van NGI, Acadoo, Ecabo en EXIN verder uitgewerkt. De inleiding is bedoeld om de achtergrond te schetsen en de diverse initiatieven een plaats te geven en al enigszins met elkaar in verband te brengen. Doel is tevens om het gemeenschappelijke te belichten zodat de sprekers snel tot de bespreking van het ‘eigen’ project over kunnen gaan. De discussie met het forum (de vier sprekers) en de zaal is gericht op de aansluiting met het HBO-onderwijs en de beroepspraktijk van de aanwezigen.
Bijlagen
“Interactieve bank voor ICT-gerelateerde werkkennis”
ICT-gerelateerde werkkennis is kennis die werkers nodig hebben op de werkplek bij de uitvoering van hun werkzaamheden. Hij is branche- en functiespecifiek, vak/ICT-kennis geïntegreerd, werkproces en -omgeving gerelateerd, soms ook multidisciplinair en multimedia-geïntegreerd. Het is expliciet gemaakte impliciete kennis.
Deze kennis wordt geïnventariseerd in een voorbeeldbedrijf, op de werkplek, door waarneming en ondervraging van ervaren werkers (dus ‘ bottom up’). Wordt vastgelegd in een, voor het instrueren/opleiden van kandidaat-werkers, direct bruikbare vorm. Inventarisatie m.b.v. een speciale kennismethode, als instrument van de bank.
De bank verzamelt, bewerkt en verstrekt de kennis. Hij begeleidt de gebruiker bij het samenstellen en implementeren van toepassingen, eventueel ook bij het inventariseren van basiskennis. De bank werkt interactief en verzorgt de kennismigratie van ervaren naar kandidaat werker ‘online’ gestuurd vanuit een geïntegreerd systeem.
Bijlagen
Het uitvoeren van experimenten via Internet
Bij de werkgroep Fysische Informatica van de faculteit Natuur- en Sterrenkunde van de Universiteit Utrecht is een experiment ontwikkeld dat via het internet bestuurd en uitgelezen kan worden zodat leerlingen zelf metingen kunnen verrichten aan een opstelling die normaal gesproken niet op school aanwezig is. Tijdens de presentatie worden de opzet van de site en het reserveersysteem toegelicht en enkele metingen verricht. Hierbij wordt aangegeven welke keuzen te vertalen zijn naar criteria aan een experiment op afstand. Ook zal er aandacht zijn voor de gemaakte fouten, wat ontbreekt op de site en de ervaringen van leerlingen en leraren. Getracht wordt aan de hand van dit experiment en enkele voorbeelden van andere experimenten, die op het internet te vinden zijn, criteria op te stellen waaraan een experiment op afstand zou moeten voldoen, maar ook op welke manier dit in het onderwijs ingezet en geïntegreerd zou moeten worden.
Bijlagen
IT Service Management in het HBO
De presentatie met titel IT Service Management in het HBO heeft tot doel de bezoekers te informeren over het vakgebied IT Service Management, de relatie van dit vakgebied tot de opleidingskwalificaties van het HBO-I Platform en de mogelijkheden dit vakgebied een plaats te geven in het informatica-onderwijs op HBO-niveau. IT Service Management kan beschouwd worden als een vervolg op het operationele beheer van informatiesystemen en hun componenten.
Gebruikers worden (integrale) ICT-diensten geboden waarvan over hun kwaliteitsniveau met een klant afspraken gemaakt worden. Die afspraken worden omschreven in een service level agreement (SLA). De ICT-dienstverlener dient vervolgens de ICT-infrastruktuur zodanig in te richten dat de afgesproken kwaliteitsniveaus behaald worden. Het (her)inrichten van de ICT-infrastruktuur aan de hand van SLA-normen volgt een bepaald traject, dat naar het oordeel van de spreker gebruikt kan worden om in het HBO onderwijs in IT Service Management gestalte te geven.
Bijlagen
Media en Kennistechnologie, een nieuw ICT curriculum
Met de opkomst van internet, ambient intelligence en mobiele communicatie groeit de behoefte aan goed ontworpen multi-modale interfaces. Naast aandacht voor de ontwerp en mens-machine interactie aspecten, vraagt de implementatie van deze user interfaces nogal wat expertise op het gebied van multimedia en kennistechnologie. De opleiding Technische Informatica van de TU Delft is in september 2001 gestart met een nieuwe studievariant/minor Media en Kennistechnologie (MKT), die zich specifiek richt op bovengenoemd toepassingsgebied. De opleiding omvat twee-derde algemene informatica- en wiskunde vakken en voor een-derde specifieke vakken op het gebied van user interfaces, kennistechnologie, agenttechnologie, beeldverwerking en computer graphics. In het bachelordeel is ruimte gemaakt voor een vijftal projecten op het gebied van user interface ontwerp, video techniek en game ontwikkeling. In de masterfase kan de student zich specialiseren op het ontwerpen en evalueren van user interfaces, en op onderzoek op het gebied van de beeldbewerking, visualisatie, spraak of dialoogmodellering.
In de voordracht zal worden ingegaan op de vraag vanuit de markt, de wens tot verbreding van de instroom, de positionering van de nieuwe opleiding, en de opbouw van het curriculum.
Bijlagen
Integraal Groeiportfolio, Project Rol Docent in het Duale ICT
In deze presentatie van het “Project Rol Docent in het Duale ICT” kunt U kennismaken met het instrumentarium dat in opdracht van de Commissie De Kam en de HBO-Raad is ontwikkeld om de rol van docenten in het duaal onderwijs te versterken.
Het integraal groeiportfolio is een digitaal portfolio dat leerprocessen van studenten in werkveld en opleiding transparant maakt en dat voor opleidingen als instrumentarium voor assessmentregistratie zal dienen. Belangrijk kenmerk is dat het portfolio eigendom is van de student. In de relatie tot de opleiding en de werkgever plaatst het portfolio de student in de rol van projectleider van zijn eigen ontwikkeling. Het portfolio kan na voltooiing van de opleiding door de student worden meegenomen om vorm en inhoud te geven aan de verdere loopbaanontwikkeling.
In het project werken vier hogescholen (Hogeschool van Amsterdam, Hogeschool Leeuwarden, Saxion Hogeschool Enschede, Christelijke Hogeschool Windesheim ondersteund door Vigor Transitions) samen om de realisering van het digitaal portfolio mogelijk te maken. Het prototype wordt inmiddels getest en zal vanaf september breed worden geïmplementeerd.
Bijlagen
Content based image retrieval
Van alle informatie op Internet is 80% een plaatje. In de toekomst wordt dat alleen maar meer als ook de digitale video breed beschikbaar komt door sneller Internet, snellere computers en grotere geheugens. Internet als zeer groot computer systeem is dus echt iets anders dan de thans gebruikelijke informatiesystemen in de zin dat beeld, taal en geluid de meest voorkomende informatie vormen zullen zijn. Om beelden, geluid en vrije taal op te kunnen slaan, te zoeken en te presenteren zijn multimedia computers nodig die informatie behandelen in hun oorspronkelijke vorm.
Image retrieval is het opzoeken van een beeld of een stuk video aan de hand van een omschrijving, een voorbeeld of een specificatie. Image browsen is het zoeken naar passende informatie zonder zelf een voorbeeld bij de hand te hebben. Het kernpunt van image retrieval is het semantische gat tussen een omschrijving van het beeld (of video, geluid of taal) met de omschrijving in kenmerken. Om het semantische gat te dichten kunnen we beginnen met omschrijvingen in taal en daarop zoeken (top-down kennisgestuurd inzoomen), of we kunnen beeldeigenschappen specificeren en zoeken naar gelijkenissen (bottom-up kenmerkgedreven) al dan niet met feedback van de gebruiker die de beelden gaandeweg ordent op gelijkenis.
Voorbeelden van beeldzoeksystemen zullen worden gepresenteerd.