Bij het nadenken over de vraag van de maatschappij en het bedrijfsleven naar competenties op het gebied van ICT, ziet Tom Rodrigues dat er nog veel moet verbeteren in het ICT-onderwijs. Wat er gebeurt komt te laat en is niet passend. Er is in het onderwijs absoluut onvoldoende besef en aandacht voor de alles veranderende impact van ICT op machtsrelaties, rol van plaats, ruimte en tijd.
De aandacht voor techniek van informatica moet worden omgezet naar aandacht voor de gevolgen van ICT en de noodzaak andere competenties te bevorderen.
De geintegreerde leer- en werkomgeving
Door het ontstaan van de virtuele ruimte zijn onze handelings- en communicatieperspectieven veranderd. Het verlangen naar ware kennis en inzicht vraagt om nieuwe vormen van leren en communiceren.
Bedrijven richten zich sterk op het zakelijk exploiteren van het internet, van e-learning, van elektronische communicatie. Zij exploiteren de virtuele ruimte. Zij doen dit zonder de concepten erachter tot hun recht te laten komen. Zij verkennen onvoldoende de rol van nieuwe interfaces en van nieuwe vormen van communiceren en samenwerken. Zij hebben te weinig oog voor de daarmee samenhangende waarden en normen.
Caroline Nevejan heeft in haar carrière op tal van manieren uitdrukking gegeven aan de nieuwe dimensies die door internet opgekomen zijn. Kortom meer creativiteit en menselijkheid bij het verkennen van deze dimensies.
Bijlagen
Een nieuwe visie op de rol van ICT en e-learning in het onderwijs
Harm Weistra gaat in op de rol van e-learning. Centraal staat de vraag of e-learning op een dood spoor zit. Kunnen de belangrijkste beloften worden waargemaakt:
1. personalisatie, afgestemd op persoonlijke leerbehoefte/leerstijl
2. flexibiliteit: leren wanneer en waar je wilt
3. lage prijs: goedkoper dan traditioneel opleiden
Harm Weistra signaleert trends en wijst nieuwe wegen om e-learning succesvol te laten aansluiten bij ontwikkelingen in de maatschappij.
Bijlagen
Producerend of competentiegericht leren
Centraal in deze presentatie staat het veranderingstraject dat ingezet is om de omslag te realiseren van een “traditioneel” leerstof jaarklassensysteem, naar projectonderwijs.
Het kerndoel van dit verandertraject is tweeledig, enerzijds de kwaliteit van het onderwijs verbeteren, anderzijds de relatie met het werkveld, waarvan ICT uitdrukkelijk deel uitmaakt, zodanig vormgeven dat vragen vanuit “de praktijk” als basis dienen voor ons onderwijs.
In deze presentatie zal ruim aandacht besteed worden aan de opbrengsten van dit ingezette traject, naast wat er binnen de organisatie voor nodig is om deze verandering te realiseren. Tot slot wordt stapsgewijs benoemd, welke stappen wij gezet hebben om vragen vanuit het werkveld te kunnen vertalen in onderwijs.
Bijlagen
Skilltraining achter de pc (van “schijnbaar onzinnig” naar “blijkbaar efficient”)
De Interactieve Website Projectvaardigheden (IPW) is een hulpmiddel bij het aanleren van diverse vaardigheden (http://www.cs.utwente.nl/~oosterhu/oictweb/oictnieuw). Voor studenten is de IPW een hulpmiddel om het functioneren in projectonderwijs te optimaliseren.
De Interactieve Website Projectvaardigheden kenmerkt zich als een leermiddel dat bij uitstek gebruik maakt van de interactieve mogelijkheden van het internet. Zo zijn er interactieve vragenlijsten voor studenten om na te gaan op welk niveau zij bepaalde vaardigheden beheersen. Ook kunnen studenten deze vragenlijsten invullen om na afloop van een project na te gaan of hun competenties zijn verbeterd. Verder zijn er videoclips die ingebed zijn in cases en oefeningen. Op deze manier kunnen studenten situaties met een hoog realiteitsgehalte bekijken, analyseren en beoordelen. Bovendien kunnen ze hun antwoorden vergelijken met antwoorden van medestudenten en daarover discussiëren. De Interactieve Website Projectvaardigheden is een leermiddel ter ondersteuning van projectonderwijs.
Bijlagen
Over Informatica in de tweede fase (en hoe je leerlingen kunt aanzetten tot zelfstandig leren)
De methode Informatica (Edu’Actief) is voor de eerste maal volledig herzien en er is gekozen voor een didactische aanpak waar de leerling centraal in staat. Naast het schrijven van een goede methode besteden de schrijvers ook aandacht aan de docent omdat zij weten dat de docenten hun opleiding pas hebben afgesloten of er nog moeten beginnen.
Informatica is een vak waar leerlingen praktisch opdrachten kunnen doen en leent zich voor zelfstandig werken. Bovendien is er bij de docenten, ook de ervarene, sprake van een generation-lap in plaats van een generation-gap in hun verhouding met leerlingen omdat eerder verworven ICT-competenties van leerlingen, door internet en het feit dat de huidige generatie opgevoed is met de computer, nadrukkelijk aanwezig zijn.
In de discussie willen de presentatoren in gaan over hoe de docent zich in dit vak met de beschreven omgeving zou kunnen positioneren om leerlingen zelf te laten werken en nieuwe ontwikkelingen in het vakgebied aan bod laten komen. Dit alles zonder 16 uur per dag bezig te zijn met Informatica.
Bijlagen
Inleiding op de Informatie Ethiek
‘Inleiding op de Informatie Ethiek (InEt)’, geeft de inhoudelijke en didactische achtergronden van dit nieuwe onderwijsprogramma voor 3e/4e jaars studenten van de Academie voor Informatietechnologie & Management te Breda (HSBrabant).
In deze presentatie geeft de inleider vooral aandacht aan:
. transformerende invloed van ict,
. procesdenken als een behulpzaam kader voor morele creativiteit,
. programma-opbouw van InEt,
. praktische ‘alledaagse’ morele ontwikkelingen bij studenten,
. toepassing in praktika en afstudeertrajecten, en
. (nieuwe) ethische docent & academie-kwesties.
De presentatie geeft enkele praktijk-voorbeelden van dit programma.
Vragen en discussie graag in het tweede deel van deze presentatie.
Na afloop kunt u het complete bijhorende leerplan meenemen.
Bijlagen
ICT voor niet ICT-opleidingen, uitdaging tot verandering
In 1999 becijferde het Ministerie van Economische Zaken in het rapport ‘Deltawerkers voor de digitale delta’ dat het tekort aan gekwalificeerd ICT-personeel zou leiden tot een verminderde jaarlijkse groei van het BNP met zo’n 15 miljard gulden. De daarna opgerichte taskforce besloot onder meer dat er een grote inhaalslag moest komen om ICT te integreren in de curricula van de niet-ICT opleidingen. Het pilotproject HEO-ICT heeft tot opdracht om dit te doen voor het economisch HBO. Met subsidie van het Ministerie van EZ wordt onderwijsmateriaal gemaakt, docenten worden geschoold en er wordt een kennisinfrastructuur ingericht waar docenten en professionals uit het bedrijfsleven elkaar ontmoeten. Doel van het laatste is er voor te zorgen dat het HBO na de inhaalslag up-to-date blijft door samenwerking en het delen van kennis.
Tijdens de presentatie wordt een heel praktisch kijk gegeven op het project, op de resultaten en de tegenvallers. Er wordt gediscussieerd over de grootste uitdaging van het project: het bewerkstelligen van de permanente infrastructuur. De veranderkracht van de opleidingen en hogescholen wordt nadrukkelijk aan de orde gesteld.
Bijlagen
LOK, Landelijk Onderwijsweb Kennistechnologie – Platform voor gedistribueerd ontwikkelen en gebruiken van onderwijstaken
Het LOKweb bevat taken voor onderwijs in Kennistechnologie en Kunstmatige intelligentie. Taken worden zelfstandig door studenten uitgevoerd, parallel aan colleges of zelfstudie.
Taken worden gemaakt door ontwikkelaars, specialisten van de instellingen, en worden geplaatst op het LOKweb. Docenten bepalen welke taken door hun studenten gedaan moeten worden. Studenten halen alle documentatie, software en dergelijke op van het LOKweb en leveren resultaten of werkstukken in bij hun docent.
Taken worden ontwikkeld op verschillende domeinen, onder andere: Kennissysteemontwikkeling, Natuurlijke-taalinterfaces, Kennisacquisitie, Multi Agent Systemen, Cognitieve Robotica en Kennismanagement.
Voorbeelden van taken: classificatie- en diagnose-systemen, defaultlogica, eliciteren van declaratieve kennis, leren in het meerlaags perceptron, automatische classificatie van e-mail, valideren van kennisbanken.
LOK is een gezamenlijk initiatief van RUG, UU, CIBIT, UM en OUNL en wordt mede gefinancierd door Surf Educatie. Info over LOK: www.ou.nl/lok.
Bijlagen
Een interactieve SQL-‘Boekverkenner’
De introductie van een elektronische leeromgeving die eenzijdig wordt gemotiveerd vanuit de ‘voordelen’ ten opzichte van klassieke media zal vaak teleurstellen. De SQL-cursus die in deze presentatie en minicursus centraal staat, is ontwikkeld vanuit de erkenning dat een boek in veel opzichten een superieur medium is. Een papieren cursusboek, met een didactisch hoogwaardige inhoud, was daarom het uitgangspunt. De auteurs hebben er echter een elektronische versie aan toegevoegd, die de student alle routinewerk uit handen neemt en ook voor docenten bijzondere mogelijkheden schept: de interactieve ‘Boekverkenner’.
Een greep uit de functionaliteit: query’s zijn direct vanuit de elektronische tekstversie executeerbaar; uitgebreide navigatiemogelijkheden door de tekst, en door diagrammen en scripts van de voorbeelddatabases; een eindgebruikersapplicatie die alle SQL-verkeer van cliënt naar server in beeld brengt; query-optimalisatie geïllustreerd via een voorbeelddatabase van realistische grootte; een programmeursvriendelijke SQL-omgeving met de mogelijkheid verschillende transactiemodellen in te stellen en om op een werkplek een multi-useromgeving te realiseren.
Het programma omvat een introductie, een demonstratie, een uiteenzetting over de gebruikte technologie en een practicum.