De kwaliteitszorg rond onderwijsprocessen in elektronische leeromgevingen staat nog in zijn kinderschoenen. Bestaande benaderingen om de participatie van studenten in het onderwijs te beoordelen, resultaten te evalueren en de effectiviteit en efficiëntie te beoordelen, voldoen in dit soort omgevingen vaak niet. Nieuwe benaderingen moeten hiervoor ontwikkeld worden.
In dit artikel worden de resultaten beschreven van een onderzoek naar het toepassen van audit principes in een elektronische leeromgeving.
De competentiester
ROC ASA heeft – met subsidie van KCE – de competentiester ontwikkeld. Het principe van het instrument is gebaseerd op de ontwikkeling van competentiegericht curricula en de beoordeling van competentieverwerving in relatie tot het gewenste eindniveau (het examen). Bij de ontwikkeling is uitgegaan van de opzet van de nieuwe kwalificatiestructuur 2005 in het Bve veld. Iedere kerntaak krijgt zijn eigen “competentiester” die bestaat uit meerdere leerlijnen.
Het ontwikkelde instrument is eigendom van de deelnemer. De deelnemer is verantwoordelijk voor het “bijhouden” van de ster en dient de begeleider te overtuigen van zijn of haar vorderingen. Conceptueel zijn er koppelingen met instrumenten als portfolio en POP.
Bijlagen
SIM-PL, auteursomgeving voor digitale componenten
SIM-PL is een auteursomgeving om componenten te construeren en te simuleren voor cursussen zoals Digitale techniek, Computerarchitectuur en Computerorganisatie. SIM-PL is te gebruiken in het hele spectrum van abstracties dat bij deze cursussen aan bod komt dus van poortschakelingen tot pipeline processoren. Er wordt een bibliotheek van herbruikbare voorbeeldcomponenten en schakelingen meegeleverd.
Bijlagen
Denkniveaus bij algoritmen
Onderzoek naar informaticaonderwijs staat nog in de kinderschoenen. Het kan voortbouwen op de traditie bij het wiskundeonderwijs. Ons onderzoek, uitgevoerd bij de Bacheloropleiding aan de Technische Universiteit Eindhoven, vindt zijn inspiratie in theorieën over wiskundige denkniveaus. Vier abstractieniveaus werden verondersteld in het denken over algoritmen. Een vragenlijst werd geconstrueerd om bij verschillende groepen studenten het beantwoordingsniveau te meten. De resultaten toonden de aanwezigheid van niveauverschillen. Tussen opvolgende jaargroepen trad niveauverhoging op en er was groei in de loop van een jaar. Samenhang tussen gemeten denkniveau en behaald tentamencijfer bij algoritmevakken was er echter nauwelijks. Ook docenten vulden de vragenlijst in.
Bijlagen
Business Intelligence, wat is dat en wat kun je ermee?
Algemene inleiding met definitie(s), toepassingsgebieden en toepassingen van BI. Daarna een (docenten)voorbeeld + demo: management-dashboard en een (studenten)voorbeeld + demo/oefening.
Bijlagen
Zonder ambachtelijke basis wordt kennispraat vooral prietpraat
Theo de Ridder vindt dat kennis zonder vaardigheden een lege dop is. Vakmanschap ontstaat niet als optelsom van deelcompetenties op papier die gecertifceerd worden door coaches die noodgedwongen alleen op bureaucratische procedures letten. Als we willen voorkomen dat ons bedrijfsleven binnenkort alleen nog maar met beter ontwikkelde en gemotiveerde jonge mensen uit verre landen in zee gaat dan moet het roer om. En dat kan. Allereerst door oude europese wortels te respecteren die ook de nieuwste ontwikkelingen nog steeds blijken te voeden. En ten tweede door dankbaar gebruik te maken van de miniaturisering van hardware die zowel op school als thuis experimenten met toptechnologie mogelijk maakt die veel uitdagender en inspirerender zijn dan consumentengedrag achter saaie PC dozen oplevert.
Wat software-technologie betreft heeft europa een sterke traditie om op het snijvlak van taal en wiskunde te zoeken naar elegante en fundamentele bouwstenen die resistent zijn tegen monomane hypes en wanstaltige standaarden. Op dit moment is het spannend om te zien hoe de verworvenheden van de afgelopen 35 jaar lijken te convergeren naar een mengvorm van paradigma’s die de componeerbaarheid van software sterk vergroot en de omvang drastisch verlaagt. Daarmee zijn we dan terug bij de nederige en onontbeerlijke kern van het programmeursvak: het reduceren van complexe problemen tot oplosssingen die zowel mechanisch als flexibel zijn. En er komen heel wat meer problemen op ons af dan binnen een enkelvoudig paradigma zoals dat van MatLab/Simulink effectief oplosbaar is. Te denken valt aan zwermsoftware bij ad-hoc sensor-netwerken, security en privacy bij ambient intelligence, natuurlijke dressuur van huishoudrobots en energiezuinige optimalisaties van programmeerbare hardware.
Deelnemers worden uitgedaagd om aan te geven of zij het belang van het herwaarderen van ambachtelijke vaardigheden delen, en zo ja, wat we dan samen kunnen doen met de kenniskringen van lectoren om dit concreet te ondersteunen.
Bijlagen
Domeindeskundigen zullen de Informatici vervangen
Henk van Logten weet dat producenten van complexe machines met 20 tot 250 personeelsleden een aversie hebben tegen toetsenbord artiesten. Ze willen mensen die de applicaties snappen. De software willen ze laten uitgenereren door de mechanici of regeltechnici met behulp van tools als Matlab/Simulink. De programmeur heeft zijn langste tijd gehad. Henk laat in deze workshop zien wat zijn lectoraat allemaal doet op het gebied van Codegeneratie en hoe dit zijn visie op systeemontwikkeling heeft aangepast.
Deelnemers aan de workshop worden uitgedaagd om aan te geven welke aspecten hij vergeten is: dat zijn de speerpunten voor toekomstige informaticaopleidingen.
Bijlagen
Hoe ict is CMD?
Sinds enkele jaren bestaat de hbo-opleiding Communicatie & Multimedia Design (CMD). Zes hogescholen bieden deze croho-geregistreerde opleiding inmiddels aan. De combinatie van ict, communicatie en design slaat goed aan bij aankomende studenten. De zes CMD-opleidingen hebben in korte tijd gezamenlijk een groot marktaandeel verworven. De hbo ict-opleidingen zagen in dezelfde tijd hun instroom fors dalen.
De HBO-I stichting vertegenwoordigt de hbo ict-opleidingen in Nederland. Alle opleidingen Bedrijfskundige Informatica (BI) , Informatica (I) en Technische Informatica (TI) zijn lid van het HBO-I. Het HBO-I publiceert eind dit jaar de beschrijving van de Bachelor of ICT. Niet alleen de BI-, I- en TI-opleidingen leiden op tot Bachelor of ICT. Het HBO-I wil vertegenwoordiger zijn van alle opleidingen die opleiden tot Bachelor of ICT. Onlangs heeft de opleiding InformatieDienstverlening en -Management (IDM) zich aangesloten bij het HBO-I, als eerste niet-informaticaopleiding. Een deel van de CMD-opleidingen leidt op tot Bachelor of ICT, een ander deel tot Bachelor of Communication. De keuze voor de ene of de andere bachelortitel is vaak ingegeven door de organisatie. Het is vooral een keuze voor ‘de minst slechte’. Het clusteroverleg waarin de zes CMD-opleidingen participeren, streeft naar een eigen bachelortitel en heeft onlangs een eigen landelijk beroepsprofiel geformuleerd. Kenmerkend voor CMD is het multidisciplinaire karakter.
Volgens Sikkema is CMD geen ict-opleiding en heeft het evenveel raakvlakken met ict als met andere disciplines.
Valkenburg vindt CMD wel een ict-opleiding, omdat CMD’ers onder meer ict ontwerpen en nieuwe toepassingen bedenken.
Bijlagen
Leve dilemma’s
Onze levensloop wordt bepaald door keuzes. Keuzes door anderen, maar ook door je eigen keuzes. Hoe komen we tot keuzes? Lopen we alsof we een computer zijn, verschillende rationele criteria langs of laten we uiteindelijk toch onze ondefinieerbare emoties de doorslag geven? Er danst nog een duiveltje achter het gordijn: wij leggen ons randvoorwaarden (bijvoorbeeld zo zuinig mogelijk, of binnen de kortste tijd) op die er soms helemaal niet zijn. Ook die kunnen bij keuzes een onvermoede rol spelen. Keuzes hebben te maken met het trekken van grenzen. Hoe zou een computer een grens trekken en hoe doen wij dat? Is er eigenlijk wel een grens te trekken in zaken van het dagelijks leven. Is iets óf goed, óf fout; of zoals president Bush dat eens opperde: u bent voor ons, of tegen ons. Waar is de gulden middenweg gebleven? Is er een gulden middenweg tussen de 0 en de 1 van een computer? Het trekken van grenzen heeft ook met de schaal van gegevens te maken. Een scherpe grens bij een grove schaal blijkt een hele zone te zijn als we gedetailleerder werken.
Tijdens de workshop wordt op al deze aspecten ingegaan. We zullen geconfronteerd worden met onze eigen keuzes en grenzen, we gaan onderzoeken of een computer ons kan helpen in dilemma’s van het dagelijks leven, en bekijken of een computer een eye opener voor ons kan zijn. Een bewustmaker van onze eigen onhandigheden.
Doel van de workshop is inzichten te vergroten en elkaar te helpen bij keuzeproblemen die in werk- of leefomgeving spelen.
Mijn boek Inventief probleemoplossen (Academic Service) kan als fundament voor deze workshop worden gebruikt.
Bijlagen
Computerfreak of computervrees. Sekseverschillen in het informatiekunde- onderwijs
Sinds het begin van de jaren tachtig wordt gewezen op de ongelijkheid tussen vrouwen en mannen op het gebied van informatietechnologie. Gewoonlijk wordt deze toegeschreven aan het mannelijk imago van de computer en de negatieve computerattituden van vrouwen en meisjes (Sutton, 1991; Ten Dam, Urlings & Volman, 1991; Janssen Reinen & Plomp, 1992). Ook het onderwijs speelt echter een rol bij het ontstaan van sekseverschillen.
In deze lezing wordt deze rol besproken, aan de hand van de resultaten van een onderzoek bij het vak informatiekunde in de eerste fase voortgezet onderwijs (Volman, 1994).