Het opleiden van ICT’ers moet praktijkgericht zijn, maar ook flexibel om te kunnen aansluiten bij de leerstijlen van de hedendaagse cursisten. Dit stelt weer eisen aan doceerstijlen en werkvormen waarover de trainer moet beschikken. De trainee moet zich voortdurend ontwikkelen om aan de eisen uit het werkveld te blijven voldoen; de trainer moet zich blijven ontwikkelen om te kunnen voldoen aan de didactische vaardigheden nodig voor het inzetten van nieuwe werkvormen en om de aansluiting met de cursist niet te missen.
Betekenisvol leren van informatievaardigheden: enkele ontwerprichtlijnen voor instructie
Leerlingen krijgen meer en meer te maken met activerende didactische werkvormen waarbij zelfstandig of in kleine groepen aan opdrachten wordt gewerkt. Dit vraagt het vermogen om een informatiebehoefte te onderkennen, in vragen te vertalen, informatie op te sporen, te beoordelen, te verwerken en er over te kunnen communiceren: Informatievaardigheden. De Onderwijsraad constateert in het rapport WWW.WEB-LEREN.NL (2003) dat de instructie die gericht is op de verwerving van deze vaardigheden in het huidige onderwijs vaak tekort schiet. De Open Universiteit/Ruud de Moor Centrum ontwikkelt hulpmiddelen voor docenten in het VO en BVE voor het ontwikkelen van Informatievaardigheden bij leerlingen. Deze bijdrage presenteert een aantal ontwerprichtlijnen voor instructie die docenten en onderwijsontwikkelaars kunnen helpen bij het ontwikkelen of verbeteren van het onderwijs in Informatievaardigheden.
Bijlagen
Hoe emoticon ben jij? Op weg naar genderinclusief informaticaonderwijs
Het lage aantal meisjes dat kiest voor een ict-opleiding, is al jaren zorgelijk. De talloze initiatieven en activiteiten om de instroom van vrouwen in ict-opleidingen en -beroepen te vergroten hebben nog niet het gewenste resultaat opgeleverd. Henny van der Lei en Gertje Joukes pleiten voor een brede, integrale aanpak, zoals bij de Informatica Communicatie Academie in Arnhem.
Bijlagen
De Bachelor of ICT, een competentiegerichte profielbeschrijving
Het HBO-I heeft in nauwe samenspraak met het bedrijfsleven in de volle breedte van de ICT-branche een nieuw competentiegericht profiel voor de bachelor of ICT samengesteld. Dit document zal, na formele goedkeuring door de HBO-raad, de officiële beschrijving zijn van de domeincompetenties voor de bachelor of ICT. Het is een innovatief document geworden, met een beperkt aantal generieke competenties, die geïllustreerd worden door beschrijvingen van concrete beroepssituaties waarin de nét afgestudeerde bachelor of ICT terecht kan komen.
Bijlagen
PRO::ICT: voor meer meisjes en vrouwen in de ICT
Uit diverse Europese onderzoeken blijkt dat het aantal meisjes/vrouwen dat in ICT-opleidingen en beroepen instroomt laag is. Natuurlijk ligt deze problematiek niet in elk Europees land op hetzelfde gebied. In Nederland is een lage instroom van meisjes in ICT-opleidingen te zien in de gehele onderwijskolom (vmbo, hbo, wo). Daarentegen stromen in Groot Brittannië meer meisjes in bij ICT-opleidingen, maar hebben zij na succesvolle afronding problemen om de ICT-arbeidsmarkt te betreden. PRO::ICT wilde deze problematiek verder uitdiepen alvorens met de praktische uitvoering van het project te beginnen.
Bijlagen
De feilbare assessor – Over assessment van competenties
Bij assessment van competenties is de assessor de zwakste schakel. In een klein experiment tijdens NIOC 2004 werd dit opnieuw duidelijk. Wat te doen aan de feilbaarheid van de menselijke beoordelaar?
Bijlagen
CAIO: contextafhankelijk ict-onderwijs
Dit artikel gaat in op het project CAIO: contextafhankelijk ict-onderwijs en is eerder verschenen in OnderwijsInnovatie nr. 3/2004, p. 33/36-37. Het project CAIO is een van de pijlers van het sectorprogramma informatica onderwijs in Nederland.
Het ict-onderwijs in het hbo en wo is in beweging; er vindt een omschakeling plaats van een groot aantal bverschillende opleidingen naar een brede bachelor of ict (Bict). Zo’n brede opleiding kenmerkt zich door een gemeenschappelijk kerncurriculum, aangevuld met een aantal uitstroomprofielen. Kenmerkend voor deze profielen is dat de ict in de context van het beroep wordt toegepast. Dat vraagt om een andere opzet van het ictonderwijs. Het CAIO-project wil hierop inspelen.
Bijlagen
Grafische ondersteuning bij programmeeronderwijs
Deze bijdrage beschrijft de ervaringen met een softwarepakket waarmee grafische ondersteuning wordt geboden bij het programmeeronderwijs. De software richt zich op het weergeven van grafische datastructuren (bomen, grafen), maar de positieve ervaringen ermee hebben geleid tot het ontwikkelen van grafische ondersteuning bij andere thema’s, zoals wiskundige grafieken, natuurkundige simulatie, computational geometry.
Omdat het pakket is geschreven in een functionele taal, is het op dit moment alleen bruikbaar bij het onderwijs in functioneel programmeren. De benadering kan echter voor het onderwijs in elk programmeerparadigma zinvol zijn.
Bijlagen
Peer Assessment: laat studenten elkaar beoordelen
Bij ICA en de Faculteit Techniek van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen is er inmiddels enkele jaren ervaring met groepsgewijze beoordeling van studenten door elkaar (peer assessment). Deze wijze van beoordelen wordt mede mogelijk gemaakt en ondersteund door het programma IRIS, dat bij ICA is ontwikkeld. Dit programma, dat ondersteuning biedt bij het invullen en de verwerking van de assessment-gegevens, is reeds gedemonstreerd tijdens NIOC 1999 in Enschede.
Inmiddels hebben we veel ervaring opgedaan met peer assessment en het gebruik van IRIS. En het belang ervan neemt alleen maar toe nu het onderwijs steeds meer competentiegericht wordt en de vraag naar methoden en middelen voor assessment toeneemt. Dit artikel beschrijft onze ervaringen tot nu toe.
Bijlagen
Een virtueel computersecuritylab
Aan de Open Universiteit Nederland is in 2007-2008 een cursus ontwikkeld op gebied van security en IT. Een prominent onderwerp in deze cursus is de veiligheid en de beveiliging van computernetwerken. Hierbij is een virtuele omgeving ontwikkeld (het virtuele computersecuritylab) waarin een student op zijn eigen pc een virtueel computernetwerk kan configureren en simuleren. In dit netwerk kan de student vervolgens experimenten en opdrachten uitvoeren op gebied van security. De student kan in het virtuele lab verschillende rollen aannemen. In de rol van hacker kan hij aanvallen uitvoeren op het netwerk; in de rol van systeembeheerder of beveiliger kan hij het netwerk tegen aanvallen beveiligen; in de rol van gebruiker van computersystemen in het netwerk kan hij de effecten van aanvallen en beveiligingsmaatregelen ervaren.
Het virtuele lab beoogt enerzijds om de cursus aantrekkelijk te maken, wat een positief effect heeft op de motivatie van studenten, en anderzijds om de opgedane theoretische kennis met praktische opdrachten te verdiepen en te borgen.