In hechte samenwerking met de (bedrijfs)informatica afdelingen van een drietal Hogescholen heeft CMG in dit cursusjaar drie onderwijsprojecten uitgevoerd. CMG heeft hierbij een onderwijsmodule in het laatste studiejaar verzorgd op het gebied van moderne Object Oriented 4GL ontwikkelomgevingen. Hierbij werd gebruik gemaakt van Rapid Application Development methoden. Na toetsing kregen de geslaagde studenten het vastgestelde aantal studiepunten.
Het betreft telkens een samenwerking tussen een CMG afdeling en een Hogeschool in dezelfde plaats. De deelnemende instituten zijn de Ichthus Hogeschool voor HEAO in Rotterdam, de Hogeschool van Utrecht en de Amsterdamse Academie. Het laatste Instituut is een samenwerkingsverband van de Hogeschool Holland en de Vrije Universiteit. Hier leidt men studenten op voor een functie in de financiële wereld. De bij het project betrokken CMG sectoren zijn CMG Trade, Transport & Industry in Rotterdam, CMG Telecom in Utrecht en CMG Finance in Amstelveen.
In de presentatie worden de eerste resultaten bekend gemaakt van evaluaties van de pilotprojecten. Tot nu toe zijn de ervaringen van alle deelnemers zeer positief. De deelnemers zijn de studenten en de docenten van de onderwijsinstellingen en de docerende CMG consultants.
CMG is van mening dat de automatiseringsbranche niet kan volstaan met het vanaf de zijlijn roepen dat er één en ander schort aan de aansluiting van het Hoger Onderwijs en de beroepspraktijk. Immers, er zal pas iets veranderen ten goede als beide partijen de handen ineen slaan, zoals nu voor het eerst op deze schaal bij deze onderwijsprojecten is gebeurd.

Bijlagen

Minimal Instruction is een techniek voor het verhogen van de kwaliteit van leerprocessen. De kern van de methode is dat je de kwaliteit van leermiddelen kunt verhogen door die te ontdoen van overtollige informatie. De ‘uitvinder’ hiervan is John M. Carroll. In opdracht van IBM deed hij onderzoek naar de bruikbaarheid van handleidingen. Hij ontdekte dat door het weglaten van informatie leerprocessen konden worden bekort terwijl het leerrendement steeg. Carroll doet nog steeds onderzoek naar het verbeteren van handleidingen op deze manier.
Henk Wildschut is directeur van Wildschut Opleidingen & Automatisering. Zijn bedrijf organiseert cursussen in software voor kantoorautomatisering, met name Microsoft Office. Hij past de methode al jaren toe in het lesmateriaal en in de manier van doceren. Hoe gaat dat in de praktijk? Wat zijn de bevindingen? Hoe doe je dat? Wat is het verschil tussen Minimal Instruction bij handleidingen en bij cursussen?
Samen met RaboFacet (het automatiseringsbedrijf van de Rabobank) heeft hij een bruikbaarheidsonderzoek gedaan. Daarin heeft hij twee proefpersonen laten werken met een minimale handleiding en een geminimaliseerde interface van Microsoft Word. Twee andere proefpersonen werkten met een gewoon cursusboek en de gewone interface. De test is opgenomen op video. In de lezing krijgt u een stukje daarvan te zien.

Bijlagen

Op 27 maart 1996 startte de LOI met twee nieuwe initiatieven voor het afstandsonderwijs, de LOI Hogeschool en LOI Campus; de LOI Hogeschool op het internet. Beide vormen een nieuwe variant van een serie HBO-opleidingen in het kader van de Wet Hoger onderwijs en Wetenschappelijk onderzoek. Naast elkaar bestaan nu een traditionele (postale) versie en een digitale (internet) versie van negen HBO-studies: HEAO-BE, HEAO-CE, Marketing, Management, Informatica, Bedrijfsadministratie, Laborant Klinische Neurofysiologie, Accountancy en Vertaler Engels. Inmiddels kunnen all informatica-opleidingen, enkele tientallen op HBO- en MBO-niveau, via LOI Campus gevolgd worden. Voor studenten is er een vrije keuze. Beschikken ze over een PC, een modem en een abonnement bij een access provider op het internet, dan kunnen ze zonder extra kosten hun opleiding digitaal laten verlopen.
De studie via het internet biedt een meerwaarde. Het contact student-docent verloopt sneller dan in de traditionele situatie, er is student-studentcontact mogelijk, en op het internet is zeer veel informatie beschikbaar die voor een gerichte vakstudie interessant is. Bovendien kunnen studenten te allen tijde actuele informatie ophalen over mondelinge lessen en examens, zijn er literatuuradviezen beschikbaar, kunnen ze boeken bestellen en in een geautomatiseerde administratie op het net hun studievorderingen naslaan. Alles onafhankelijk van plaats en tijd. LOI Campus is altijd open, 24 uur per dag, 7 dagen per week, en van over de gehele wereld bereikbaar.
Het lesmateriaal wordt niet via het internet verzonden. Simpelweg omdat we niet geloven dat grote hoeveelheden leerstof gemakkelijk via het beeldscherm kunnen worden overgedragen. Ook zijn er nog teveel vragen over copyrights en veilige betaalsystemen bij het op deze wijze toegankelijk maken van de leerstof.
Is LOI Campus een succes? Wij vinden van wel. De verwachtingen die wij hadden rond het aantal deelnemers aan deze opleidingen zijn verre overtroffen. De omzetprognoses, gebaseerd op een periode van drie jaar, zijn al na een jaar gehaald. Dat succes geldt ook voor de digitale versie. 35 % kiest voor een studie via LOI Campus. Veel hoger dan verwacht.
Over de studieresultaten kan op dit moment nog niets worden gezegd, daarvoor is de introductie nog te vers. De eerstejaars zijn zo langzamerhand aan hun eerste examens toe. De satisfactie onder de clientèle is groot. Een kleine enquête onder gebruikers leverde als reactie op dat 97 % een volgende studie liefst ook langs deze digitale weg zou volgen.
De toekomst ziet er wat LOI Campus betreft positief uit. Op het initiële succes zal worden voortgebouwd. Het aantal functionaliteiten zal geleidelijk aan verder worden uitgebouwd. Te denken valt aan de toevoeging van elektronische spreekuren, elektronische seminars, het gebruiken van gedigitaliseerde audio en video, het bieden van een mogelijkheid om via Campus tentamens en proefexamens af te leggen, en het creëren van “discussiegroepen” waarin per cursus over relevante zaken door docenten en studenten kan worden gediscussieerd. Alles, met uitzondering van de spreekuren, onafhankelijk van tijd en plaats. De snelheid waarmee deze functionaliteiten zullen worden geïntroduceerd wordt gedicteerd door de beschikbaarheid van gebruiksvriendelijke software en het ontstaan van voldoende bandbreedte.

Bijlagen

De wereld verandert …
Op dit moment bevindt de wereld zich in een fase waarin veranderingen elkaar steeds sneller opvolgen. Bedrijven zitten als het ware ingeklemd tussen:
1. de Technology Push: technisch gezien wordt steeds meer mogelijk en volgen de ontwikkelingen elkaar steeds sneller op; snellere computers, fraaiere ontwikkeltools en een explosieve groei in de telematica, en
2. de Business Pull: klanten eisen meer kwaliteit, ruimere dienstverlening, snellere service en grotere klantvriendelijkheid.
De organisatie zal haar producten en diensten permanent moeten aanpassen om aan de steeds veranderende vraag van de klant te voldoen en de concurrentie voor te blijven. Logisch gevolg hiervan is dat de ondersteunende systemen een steeds snellere aanpassing en/of vervanging eisen. Dit vraagt vervolgens om een adequate ontwikkelomgeving en medewerkers met de juiste competenties voor effectief en efficiënt gebruik daarvan.
Het onderwijs dient op haar beurt hierop in te spelen door inhoud en vorm van haar leerprocessen continu te optimaliseren om aansluiting met de behoefte van het bedrijfsleven te kunnen realiseren. De inzet van informatie- en communicatietechnologie (ict) speelt hierbij een grote rol.
Opleiden morgen: de geïntegreerde werk-/leerplek
Opleidingen in zowel het reguliere onderwijs als in het bedrijfsleven zijn gebaseerd op reële praktijksituaties. De leerling of medewerker is continue aan het leren door het uitvoeren van opdrachten of werkzaamheden. Voor het reguliere onderwijs vraagt dit afstemming en integratie met het bedrijfsleven. Het bedrijfsleven moet zorgen voor een omgeving waarin ruimte is voor leren. In plaats van een medewerker die op een gepland aantal momenten een opleiding volgt zal de medewerker tijdens het productieproces de ruimte (in tijd) en middelen moeten hebben om te kunnen leren. .
The Virtual Classroom is een didactisch en technologisch concept gebaseerd op een open infrastructuur. Het biedt beide mogelijkheden:
– het volgen van een opleiding
– het geïntegreerd leren en werken
Bij een gebrek aan kennis raadpleegt de medewerker direct een kennisbank, een elektronisch handboek of een helpdesk. Door hem de juiste aansluitingsmogelijkheden te geven heeft hij alle kennis van de wereld direct onder handbereik. Hij gaat vervolgens direct verder met zijn werkzaamheden.
Videocommunicatie biedt de medewerker de mogelijkheid tot: audiovisuele communicatie, filetransfer en application-sharing. Wanneer de medewerker behoefte voelt aan inzicht overlegt hij, middels videocommunicatie vanaf de werk-/leerplek, met een collega of expert/coach, die hem direct antwoord kan geven of zelfs kan laten zien hoe hij zijn probleem kan oplossen. Hierna kan de medewerker direct weer aan het werk.
Als de medewerker een nieuwe vaardigheid nodig heeft kan hij vanaf zijn eigen werk-/leerplek direct een korte opleidingsmodule doorlopen, of via een aanmeldingsprogramma een langere opleiding aanvragen. Vervolgens bepaalt hij zelf (in overleg met de project- en lijnmanager) waar en wanneer hij deze opleiding gaat volgen (bijvoorbeeld ’s avonds, in zijn lunchpauze of ’s morgens tussen 08.00 en 09.00 uur). Het initiële deel van de opleiding is zo kort mogelijk. Uitwerking en toepassing van het geleerde vindt, on-line begeleid, on-the-job plaats.

The Virtual Classroom
The Virtual Classroom is een uniek didactisch en technologisch model dat antwoord geeft op de vraag naar optimale flexibiliteit in zowel het reguliere als bedrijfsgerichte onderwijs. Door gebruik te maken van een individueelopleidingsmodel en state-of-the-art educatieve en telecommunicatie technologiën maakt The Virtual Classroom het mogelijk om:
– korte en adequate leertrajecten (fit-for-purpose) afgestemd op de individuele behoefte (just-for-me) te realiseren
– op elk gewenst moment üust-in-time) op elk gewenste fysieke lokatie
– een breed scala aan informatiebronnen zoals kennisbanken, INTRANETten en INTERNET te raadplegen die up-to-date inhoud aanbieden
– professionalisering van individuen en groepen te faciliteren door onderlinge uitwisseling van kennis en ervaring (kennis- en competence management)
The Virtual Classroom is in feite een combinatie van het oude beproefde meester-gezel principe en nieuwe technologiën. In The Virtual Classroom wisselen de rollen van meester en gezel echter continu, afhankelijk van de situatie. The Virtual Classroom hanteert de leercyclus van Kolb en het individuele onderwijsleergesprek. Door daarnaast gebruik te maken van moderne iet-hulpmiddelen als videocommunicatie en application-sharing, interactieve multimediale trainingsmodules en de INTERNET technologie en interface ontstaat een nieuwe aanbiedingsvorm voor het onderwijs.

Bijlagen

Spelen zijn zo oud als de mensheid zelf. De stamrituelen uit de oudheid, de hoofse spelen uit de Middeleeuwen en de kinderspelletjes uit onze jeugd, het zijn allemaal voorbeelden van spelen waarin we oefenen met allerlei regels en gebruiken. Als hulpmiddel voor onderwijs en training heeft spelsimulatie een grote vlucht genomen. Vooral in beleids·, organisatie- en managementcursussen worden ‘management games’ meer en meer ingezet. Spelsimulaties worden door Pink Elephant Education & Development bv nu ook ingezet in (organisatie-)veranderingstrajecten. Zo is er een workshop ontwikkeld waarin IT -managers en Business Management elkaar in een game zoeken en (hopelijk) vinden. In deze tweedaagse workshop worden aspecten van de kloof tussen IT en business opgespoord, geanalyseerd en voor zover mogelijk overbrugd. Een tweede, op gaming, gebaseerd product van Pink Elephant Education & Development bv is een ‘Request for Change’-game. IT-beheerspecialisten leren hier spelenderwijs weerstanden tegen veranderingsprocessen te identificeren en te verminderen.
Bij veel van onze klanten worden reorganisaties oftewel transformatieprocessen vaak parallel doorgevoerd en dat leidt tot weerstanden die alhoewel heel begrijpelijk, contraproductief zijn. We brengen in dit spel de sociale vaardigheden in kaart om deze transformatieprocessen voor jezelf, het team en de organisatie zo goed mogelijk te laten verlopen. Organisaties lijken zich te ontwikkelen volgens een aantal trends. In de workshop zal de spreker duidelijk maken dat die trends het gebruik van spelsimulaties bevorderen en dat spelsimulaties kunnen bijdragen aan veranderingen in het gedrag en opvattingen over dat gedrag bij individuen, groepen en organisaties.

Bijlagen

Vanaf de fusie ABN AMRO is gewerkt aan een visie op het gebruik van IT binnen de bank en bijbehorend implementatieplan. Een belangrijke component van dit implementatieplan is “management of change”. In dit kader is voortdurend gebruik gemaakt van de nieuwste inzichten op het gebied van opleiden. Er is hierbij een overduidelijke beweging gaande naar het “leren op de werkplek”. Deze beweging wordt gestuurd vanuit het oogpunt van efficiency, maar ook door de toenemende onvoorspelbaarheid van de toekomst. Er wordt op dit ogenblik hard gewerkt aan het implementeren van Kennismanagement op basis van de denkbeelden van Nonaka. Hierbij komt de gedachte op dat het mogelijk moet zijn om meerdere “knowledge-spirals” te koppelen. Er ontstaat dan een integratie van “knowledge-value-chains”. Dit concept geeft aanleiding tot de gedachte dat het onderwijs op het gebied van IT op een andere wijze kan worden georganiseerd, waarbij een diepe integratie tussen bedrijfsprocessen en scholing mogelijk wordt.
In de presentatie wordt de tijd (de historische ontwikkeling “state-of-the-art” plannen) als leidraad gebruikt.

Bijlagen

Verslag van een onderzoek naar de toegevoegde waarde van multimedia ten opzichte van bestaande opleidingen.
Aanleiding
Het Leren en Opleiden van mensen in het Nederlands Bankbedrijf neemt een steeds belangrijker plaats in.
Door de voortdurende en zich sneller opvolgende veranderingen als gevolg van de internationalisering en de individualisering van de maatschappij ontstaan voortdurend nieuwe kansen en bedreigingen voor ondernemingen.
Het personeel als kritische succesfactor in de financiële dienstverlening, moet permanent daarop kunnen inspelen. Dat vraagt een veelheid van sturingsmiddelen om dat te bewerkstelligen. Centraal gestuurde opleidingsactiviteiten maken daar een belangrijk onderdeel van uit.
Twee elementen bij bedrijfsopleiden vragen om een fundamentele bezinning bij het herinrichten van die instructie- en onderwijsprocessen.
1. Het rendement van opleidingsactiviteiten, die te ver van het werk van de mensen staat, is bedroevend laag.
2. Bij het pogen om leren en werken zoveel mogelijk te integreren speelt de moderne informatietechnologie een steeds grotere rol.
Aanpak
We hebben een researchproject gestart om inzicht te krijgen in de toegevoegde waarde van een multimedia-aanpak ten opzichte van de bestaande methodiek maar ook t.o.v. een aantal andere (rand)voorwaarden, zoals inhuren van externe leveranciers en materiedeskundigen. Eerst is via een literatuuronderzoek vastgesteld wat onder multimedia verstaan wordt. Vervolgens is vastgesteld welke bestaande opleiding in aanmerking kwam om multimediaal aan te bieden. Terwijl de productie in volle gang was, is de onderzoeksopzet gemaakt.
Zodra de multimediaproductie operationeel werd, hebben twee groepen deelnemers de opleiding gevolgd: één via deze nieuwe multimediale techniek en de andere op de bestaande klassikale wijze.
Conclusies
Tijdens de presentatie zal ingegaan worden op onze ervaringen, onze conclusies en de uitgangspunten voor de toekomst.

Bijlagen

TAS Informatica BV is een softwarehuis gevestigd te Baarn met een omvang van 750 medewerkers. Het bedrijf detacheert IT-medewerkers en voert projecten uit voor grote organisaties binnen Nederland, zoals banken, verzekeringen en ministeries. Deze organisaties zijn gevestigd verspreid over heel Nederland. De IT-branche verandert snel. Dit betekent dat IT-medewerkers voortdurend opgeleid moeten worden om deze ontwikkelingen bij te houden. Een softwarehuis dat kwalitatief hoogstaande diensten wil leveren moet er dus voor zorgen dat opleidingsfaciliteiten optimaal beschikbaar zijn voor de medewerkers.
TAS Informatica BV beschikt over buitengewone opleidingsfaciliteiten. Voor vrijwel alle gangbare IT-producten kunnen computer-based-trainingen gevolgd worden vanuit huis van de IT-medewerkers. Inmiddels is het opleidingsprogramma uitgebreid tot 3000 uur aan computer-based-training. Iedere medewerker beschikt thuis over een PC met een ISDN aansluiting waarmee vanuit huis opleidingen gevolgd kunnen worden. Op deze manier kunnen medewerkers opleidingen volgen op het tijdstip dat het hen het beste uitkomt. De hoogstaande kwaliteit van de computer-based-trainingen gecombineerd met de thuisleerfaciliteiten heeft ertoe geleid dat medewerkers op grote schaal opleidingen volgen zonder hiertoe voortdurend aangemoedigd te moeten worden.
Resultaat van dit alles is beter opgeleide medewerkers die beter in staat zijn diensten te verlenen ten behoeve van opdrachtgevers, hetgeen uiteindelijk resulteert in een verbeterde concurrentiepositie van TAS Informatica BV.

Bijlagen