Het onderwijs werkt nog veel met begrippen als leerjaar, klas, onderwijsprogramma, college en collegerooster. Al deze zaken vertragen het vergaren van individuele competenties door studenten. In het Instituut voor Information Engineering is een aantal oplossingen ontwikkeld om studenten een meer individueel gerichte opleiding te bieden, waarbij versnellingsmogelijkheden reëel aanwezig zijn. Bert Pinkster (docent informatica IE) schetst de situatie in Almere met co-makers, 3 onderwijsfasen, flankerend onderwijs, vakoverstijgende colleges, werkgroepen en team floor teaching (TFT).
Een object-georienteerde en geintegreerd onderwijsprogramma
In veel ICT-opleidingen wordt objectoriëntatie als aanvulling op een bestaand onderwijsprogramma aangeboden. Daarmee wordt een andere invalshoek geboden. In Almere is objectoriëntatie echter de basis van het onderwijsprogramma. Vanaf de start van de opleiding krijgen studenten te maken met objectgeoriënteerd modelleren en realiseren. In een aantal gevallen wordt ook vakoverstijgend gewerkt. Zo wordt bijvoorbeeld de module requirements gegeven door twee docenten waarvan de een uit het vakgebied communicatie afkomstig is en de ander uit het vakgebied informatica. Hierdoor krijgen studenten een geïntegreerd onderwijsaanbod en gaan docenten over de grenzen van hun vakgebied aansluiting zoeken met andere vakken. Gerlof Donga (coördinator onderwijs IE, Almere) vertelt hier meer over.
Bijlagen
Acadoo’s Best Practice: ABN AMRO Academy IT web
Acadoo heeft voor ABN AMRO een leerportaal ontwikkeld dat ICT-medewerkers in staat stelt hun ICT-competenties structureel op peil te houden. Met dit leerportaal kunnen de medewerkers van ABN AMRO zowel thuis als vanaf de eigen werkplek gebruik maken van de faciliteiten die Acadoo biedt. Ze kunnen gebruik maken van verschillende toepassingen, waaronder een competentieassessment, opleidingsadviezen en een catalogus waaruit zowel traditionele als e-learningcursussen besteld kunnen worden. Managers krijgen eveneens toegang, zodat zij de ontwikkeling van hun medewerkers kunnen bijhouden, autoriseren en een overzicht krijgen van belangrijke IT-competenties binnen de organisatie.
In deze presentatie hoort u hoe ABN AMRO’s leerportaal tot stand is gekomen en wat de ervaringen zijn nu een grote groep ICT-medewerkers is aangesloten op het leerportaal.
Bijlagen
Het keuze-examenvak Informatica havo/vwo in blijvende ontwikkeling. E-nerverend!
Leerlingen in alle profielen van de tweede fase voortgezet onderwijs kunnen sedert 1998 kiezen voor het examenvak Informatica. De helft van de scholen biedt het vak aan. Het aantal leerlingen dat Informatica kiest op die scholen is gemiddeld 19%.
De invoering van Informatica verliep niet probleemloos. Aanvankelijk ontbrak het aan lesmaterialen en voldoende gekwalificeerde docenten. Inmiddels zijn er drie volledige lesmethoden beschikbaar en 300 docenten omgeschoold. De invoering van de vernieuwde tweede fase bleek met veel problemen gepaard te gaan.
Overladenheid is een van de meest genoemde problemen. Dat leidde tot allerlei ’tijdelijke’ maatregelen die het ministerie van OCenW nam. Het beleid voor meer ‘permanente’ aanpassingen van de tweede fase per 2005 lijkt voor de groter examenvakken in het vrije deel, zoals Informatica, weer gunstiger te zijn.
Informatica is ondanks vak- en invoeringsproblemen geen probleemvak. Wat zijn nu de knelpunten en successen in de schoolpraktijk? Welke consequenties hebben deze voor het onderhoud aan het examenprogramma? En welke betekenis heeft het vak voor het hoger onderwijs?
Bijlagen
Uitdagen en orienteren op ICT competenties met webdesign
Webdesign is een activiteit die studenten op diverse manieren uitdaagt. Voor ICT opleidingen en ICT opleiders is het een uitdaging om een leeromgeving te creëren waarin ICT competenties kunnen worden ontwikkeld. Deze uitdagingen zijn uitstekend te combineren zoals getoond wordt aan de hand van voorbeelden uit de opleiding BedrijfslnformatieTechnologie (BIT) van de Universiteit Twente. In de workshop staat het benutten van constructieve frictie, en de daarbij behorende emoties, die de leeropbrengst versterkt, centraal. Er zal gewerkt worden volgens het “teach as you preach” principe. Hierbij wordt een diversiteit aan werkvormen, peer review, rollenspelen, portfolio en mini-workshops besproken en gehanteerd om te oriënteren op een variëteit aan ICT competenties en competentiegericht leren. In de voorbeelden spelen, ontwerpen, security-aspecten, het gebruik van tools, communicatieve vaardigheden, grafische vormgeving, projectmatigwerken en samenwerken een rol.
Bijlagen
Visualisatie van het Objectgeorienteerde Paradigma
Het onderwijs in programmeren maakt een wezenlijk deel uit van elke informatica-opleiding. Veel opleidingen kiezen ervoor dit onderwijs te schoeien op objectgeoriënteerde leest. Voor studenten die voor het eerst met dit paradigma geconfronteerd worden blijkt het vaak lastig te zijn zich een voorstelling te maken van wat er bij de uitvoering van een programma nu precies gebeurt.
In deze bijdrage gaat het om een grafische notatie die erop gericht is om de principes van de werking van objectgeoriënteerde programma’s zichtbaar te maken. Niet alleen kunnen objecten met hun onderlinge samenhang worden weergegeven, maar ook “lopende methoden” binnen die objecten. Deze vorm van visualisatie is vooral bedoeld voor het initiële leertraject, waarin studenten zich de concepten van objecten en hun samenhang en samenwerking eigen moeten maken.
Bijlagen
Het Ngi, onmisbaar ICT-platform!
Het Ngi kende jaren van terugloop van het aantal leden en zag bovendien de populatie vergrijzen. Met nieuw elan streeft het bestuur, onder leiding van een nieuwe voorzitter, naar revitalisering van de vereniging. Een citaat van de voorzitter: “Naar een onmisbaar platform voor iedereen die gepassioneerd met het ICT-vak bezig is!” De resultaten van het nieuwe beleid moeten al zichtbaar worden in de tweede helft van 2001.
Het Ngi mag vooral worden gezien als een platform waar omvangrijke kennis, kunde en ervaring op alle relevante ICT-gebieden aanwezig bij leden samen komt. Met deze gebundelde kennis kunnen leden intern tijdens bijeenkomsten, lezingen, seminars, congressen zich vakmatig verder ontwikkelen. Het Ngi-netwerk is door leden ook te gebruiken om snel antwoord te krijgen op een operationele vraag of om mogelijkheden voor een vacante (top)functie te verkennen. Extern is deze opgebouwde ICT-kennis en kunde ook te gebruiken door organisaties, bedrijven, overheden en individuen ten einde ICT breed en doelmatig in maatschappelijke- en bedrijfskundige processen in te kunnen zetten.
Hiertoe gaat het Ngi communiceren: laten zien wat het Ngi is en wat er allemaal gebeurt. Laten zien wat ICT-professionals aan het Ngi hebben, in termen van kennis en in termen van kennissen.
Deze presentatie zal interactief ondersteund worden met een aantal stellingen, zoals
+Waarom lid zijn van het Ngi
+Maatschappelijke relevantie van Ngi en lidmaatschap
+Wat is er te halen en wat te brengen
etc.
Bijlagen
Competentiegebaseerd leren en de electronische leeromgeving: een connectivity-probleem?
Deze presentatie geeft een beeld van de keuzes die bij de opleiding kort-Bedrijfskundige Informatica (kBI) van Saxion Hogeschool IJselland bij het ontwikkelen van een nieuw competentiegebaseerd curriculum (BAKLOV). De elektronische leeromgeving (ELO) kan ondersteuning bieden bij het uitvoeren van het onderwijs, het houden van assessments en het bijhouden van studieresultaten in portfolio’s. De wensen, eisen en randvoorwaarden die binnen het curriculum zijn geformuleerd komen niet altijd overeen met de mogelijkheden die een standaard platform ons biedt. Daar waar de principes van competentiegericht leren en de vormgeving van het (k)BI-curriculum problemen oplevert bij de implementatie binnen een ELO wordt dat als uitgangspunt voor deze (interactieve) presentatie genomen, waarbij uitwisseling van ervaring wordt nagestreefd.
Bijlagen
Competentiegericht ICT-onderwijs in het MBO
Sinds cohort 2001 is het MBO gestart met het opleiden van duizenden nieuwe deelnemers volgens een nieuwe set geïntegreerde kwalificaties. De historisch parallel lopende structuren van de sectoren Economie en Techniek zijn hiermee ten einde.
Dit voorjaar (2002) heeft de taskforce in zeer nauwe samenwerking met het bedrijfsleven en met vertegenwoordigers vanuit het scholingsveld (uiteraard MBO maar ook HBO) de meer ’traditionele’ eindtermen vertaald naar (h)erkenbare formuleringen. Het combineren van vaardigheden, attitudes, kennis en inzicht heeft geleid tot werkbare en toetsbare curricula.
Tijdens de workshop zullen de deelnemers de verschillen ondervinden tussen traditionele en competentiegerichte eindtermen.
Bijlagen
Het classMate application framework voor educatieve software
Het ontwikkelen van E-learning is duur en tijdrovend. Dit heeft zowel betrekking op het programma als op de content. Daarbij is toegankelijkheid voor de dagelijkse docent (de belangrijkste ‘probleemeigenaar’) van content t.b.v. editen of aanpassen een belangrijke factor voor succes. De ontwikkeling van programma’s kan versneld worden door inzet van een z.g. application framework. Dit is software, specifiek ontworpen voor hergebruik zowel m.b.t. de code als het ontwerp.
Het besproken (en in de E-talage gedemonstreerde) ClassMate framework is ontworpen voor E-learning. Gebruik hiervan vergt een goed inzicht in de ClassMate modellering maar verder weinig technische kennis: het volstaat een specificatie (in XML) te leveren.
Ook content wordt in ClassMate in XML vorm aangeleverd. Niet echt prettig voor docenten om te moeten editen, maar hiervoor is een geschikt werkmodel tot stand gebracht.
ClassMate is een freeware programma.