Er wordt een kort overzicht gegeven van informatiesystemen en hun relatie met bedrijfsprocessen. Specifiek wordt dieper ingegaan op de betekenis en invloed die technische informatiesystemen op het functioneren de organisaties en op de maatschappij in het algemeen uitoefent. Aan de hand van de kenmerken en karakteristieken van technische informatiesystemen wordt gekeken naar de verschillen en overeenkomsten van technische informatiesystemen (TI-systemen) en bestuurlijke informatiesystemen (BI-systemen). Aangetoond wordt dat de verschillen tussen deze dynamische en statische informatiesystemen een belangrijke invloed uitoefenen op het gehele ontwikkelingsproces.
Een aantal oorzaken van het mislukken van nog veel TI-systemen zal aan de orde worden gesteld. Er zal onder andere dieper worden ingegaan op de projectorganisatievorm en de projectmanagement aspecten die hierbij een belangrijke rol spelen. Tevens zal worden aangegeven op welke wijze veel van de voorkomende problemen kunnen worden voorkomen.
Informatiekunde is overal
Het doel van het leergebied informatiekunde in de basisvorming is dat leerlingen zich oriënteren in de wereld van de informatisering, zowel in het vak informatiekunde als in andere vakken.
PRINT (Project Invoering Nieuwe Technologieën) heeft aan de SLO gevraagd een boekje samen te stellen dat aan docenten informatiekunde een beeld geeft van de mogelijkheden die er momenteel zijn voor het vak informatiekunde en voor andere vakken.
Bijlagen
Universele Informatiekunde voor het voortgezet onderwijs
Universele Informatiekunde is een nieuwe aanpak van informatiekunde en informatica die volledig gebaseerd is op beginselen. De benadering gaat uit van het zorgvuldig gebruik van gewone mensentaal. Het eerste en meest belangrijke beginsel zegt dat verwoordbare informatie vele verschijningsvormen kan hebben, maar dat al deze vormen teruggebracht kunnen worden tot elementaire zinnen uit de natuurlijke taal. Met behulp van dit ene beginsel kunnen nagenoeg alle toepassingen van informatica en informatiekunde op eenzelfde manier worden beschreven. Zo kunnen bijvoorbeeld alle toepassingen die het doen met talen als C, PASCAL, SOL, SIMULA, enz. beschreven worden. Maar ook kan op een exacte en tevens begrijpelijke wijze uitgelegd worden wat men kan doen met b.v. CASE-tools of kennissystemen. Of met ontwikkelingsmethoden als Yourdon, ISAC, SDM, enzovoorts.
Bijlagen
Informatiekunde: een aantrekkelijk vak voor meisjes en jongens?
Al voordat de computer op grote schaal in het onderwijs werd ingevoerd, is er gewaarschuwd voor het gevaar dat niet alle leerlingen daar evenveel van zouden profiteren. In de Verenigde Staten klonken al in het begin van de jaren tachtig geluiden dat meisjes ondervertegenwoordigd waren in het computeronderwijs en slechtere prestaties behaalden. Ook in Nederland zijn meisjes in informatica-opleidingen ondervertegenwoordigd.
Het vak informatiekunde in het voortgezet onderwijs, waarin leerlingen voor het eerst geconfronteerd worden met de computer als onderwijsinhoud, is in dit verband een belangrijke ‘sluis’; wat hier gebeurt, bepaalt voor een groot deel of leerlingen enthousiast worden of afhaken.
In Nederland is zowel vanuit het beleid als vanuit de praktijk gereageerd op de verwachte problematiek. Door een quoteringsregeling bij de nascholing van docenten, aparte vrouwencursussen, ontwikkeling van lesmateriaal enzovoort heeft men geprobeerd informatica en informatiekunde ook aantrekkelijk te maken voor meisjes en vrouwen. Bovendien kan verwacht worden dat de voor informatiekunde in de basisvorming geformuleerde kerndoelen, waarbij het vak een ‘brede’ invulling krijgt, meisjes meer aanspreken dan het op de computer gerichte vak, waar de meeste Amerikaanse gegevens betrekking op hebben.
Maar het probleem is hiermee nog niet opgelost of voorkomen. Ondanks de voorzorgsmaatregelen blijkt er bijvoorbeeld sprake te zijn van ondervertegenwoordiging van vrouwelijke docenten informatiekunde. Over eventuele verschillen in de resultaten van leerlingen bij informatiekunde en hun vervolgkeuzen is nog niets bekend.
Bijlagen
Factoren die van invloed zijn op het al dan niet overwegen van een studie informatica door VWO-meisjes
De studierichting informatica binnen de technische wetenschappen, is nog een relatief jonge studierichting. Een studierichting die van oorsprong niet verbonden is aan duidelijke sexe-specifieke en traditionele opvattingen en beelden, zoals veelal wel het geval is met de meeste andere technische en natuurwetenschappelijke studierichtingen. Behalve de toelatingseisen (wiskunde B en natuurkunde), zouden er voor VWO-meisjes dan ook feitelijk geen belemmeringen hoeven te bestaan (en mogen bestaan) om deze studierichting te gaan volgen.
Desalniettemin blijkt het aandeel meisjes bij studierichtingen informatica niet boven het percentage meisjes bij technische studierichtingen in het algemeen uit te komen en lijkt het percentage eerder af dan toe te nemen (deze tendens treedt ook op bij de meeste technische studierichtingen), met name wat betreft het percentage meisjes bij de studierichting informatica aan de technische universiteiten.
De confrontatie met het teruglopende aandeel meisjes was voor de Faculteit Informatica van de Universiteit Twente aanleiding om actie te ondernemen. De commissie Verhoging Instroom Studentes Informatica Enschede (VISIE) is ingesteld met als doelstelling onderzoek te doen naar de oorzaken van de geringe instroom van meisjes bij de Faculteit Informatica aan de Universiteit Twente om, op basis daarvan, maatregelen te formuleren om de instroom van meisjes te verhogen. In het kader van deze doelstelling heeft de commissie het OCTO opdracht gegeven een empirisch, exploratief onderzoek uit te voeren naar factoren die het studiekeuze-proces van meisjes ten aanzien van een studie informatica beïnvloeden. Dit onderzoek heeft in 1991 plaatsgevonden.
Bijlagen
Affiche: ‘Informatiekunde is overal!’
De affiche ‘Informatiekunde is overal!’ geeft een visueel beeld van het leergebied informatiekunde in de basisvorming. Het leergebied strekt zich uit over het aparte vak informatiekunde, informatiekunde in de andere vakken (ook informatisering genoemd) en informatiekunde in projectvorm aan het eind van de basisvorming.
De affiche wordt met een daarbij behorende brochure verspreid naar alle scholen voor het voortgezet onderwijs en is een PRINT/VO uitgave.
Bijlagen
Automatisering van de absentenadministratie: centralisatie of decentralisatie?
De absentenadministratie is een onderwerp dat zich bij uitstek leent voor automatisering. In de praktijk blijkt de organisatie van een geautomatiseerde absentenadministratie echter een complexe zaak. In het kader van het project Proefstation West-Nederland is er op het Cals College ervaring opgedaan met deze problematiek. Mogelijk kunnen ander scholen voor voortgezet onderwijs daarvan profiteren.
Bijlagen
Demonstratie van een simulatie en implementatie van het OSI-referentiemodel ten behoeve van computerondersteund onderwijs
Studenten inzicht geven in de principes van datacommunicatie en in het bijzonder in de methoden om een betrouwbare uitwisseling van data tussen twee toestellen te bereiken.
Het simulatiepakket kan op twee manieren voor dit doel ingezet worden:
– als een computerondersteund onderwijs pakket waarbij elke laag van het OSI-model op zijn functie interactief bestudeerd kan worden
– als een toolbox voor het zelf vervaardigen van simulaties van eventgestuurde processen.
Bijlagen
Computerondersteund onderwijs “Digitale techniek”, oefenen en toetsen in de windows omgeving
Met behulp van het nieuwe auteurssysteem Inigo is het Computer Ondersteund Onderwijs (COO) programma “Digitale Techniek” gemaakt voor eerstejaars studenten elektrotechniek en informatica aan de Universiteit Twente. Het COO-materiaal is dit studiejaar voor het eerst gebruikt door ongeveer tweehonderdzeventig studenten. In deze presentatie wordt ingegaan op de opzet en inhoud van het COO-programma.
Bijlagen
Geïntegreerd leermiddelengebruik in het agrarisch onderwijs
Doel van de poster galerij is de congresdeelnemers inzicht te geven in de wijze waarop binnen het agrarisch voortgezet onderwijs de leermiddelenontwikkeling plaatsvindt. Uitgangspunt is de omvangrijke vernieuwingsoperatie die momenteel in het Agrarisch Voortgezet Onderwijs plaatsvindt (kwalificatiestructuur, participerend leren). De leermiddelenontwikkeling vindt op geïntegreerde wijze plaats, waarbij afhankelijk van de wens vanuit de vernieuwingsorganisatie gekozen wordt voor het meest geschikte medium (educatieve software, AV-producties) of een combinatie daarvan.
Hierbij krijgt de invoering van informatietechnologie in met name de beroepsgerichte en – ondersteunende agrarische vakken relatief veel aandacht.