Augmented reality is een term die al sinds begin jaren negentig bestaat. Deze term is voortgekomen uit virtual reality: augmented reality vult de realiteit aan, terwijl bij virtual reality de realiteit compleet wordt vervangen.
Er zijn sinds kort brillen beschikbaar waar normaal doorheen gekeken kan worden, terwijl tegelijkertijd ook de virtuele objecten gezien kunnen worden die op deze manier de realiteit aanvullen. Er is een prototype dat een toepassing van augmented reality demonstreert in stedelijk gebied, met als doelgroep: toeristen. Met het prototype kan een toerist navigeren naar interessante punten, en eenmaal aangekomen ook informatie ontvangen over deze objecten.
Informatica Open Educational Resources
Kennisuitwisseling en -overdracht hebben de laatste jaren grote veranderingen ondergaan. Individuen zijn niet meer de ‘bezitters’ van kennis; veelal wordt kennis binnen communities gedeeld en ontwikkeld. Docenten en leerboeken zijn niet meer de enige bronnen van onderwijs. Leren vindt plaats in interactie tussen docent en student, tussen onderwijssituatie en praktijk of onderzoeksinstituut. Daarbij komt dat door de recente ICT-ontwikkeling het kosteloos verspreiden van content erg eenvoudig is geworden en dat wereldwijd samenwerken aan documenten en leermaterialen goed mogelijk is. Deze ontwikkelingen hebben geleid tot het ontstaan van Open Educational Resources (OER), vrij beschikbare online onderwijsmaterialen, waar velen aan kunnen bijdragen en waarvan velen kunnen profiteren. In dit artikel geven we een overzicht van de geschiedenis, de huidige ontwikkelingen, de mogelijke toekomst en kansen en risico’s.
Bijlagen
Kids in Control as creative designers
‘Kids in Control’: een inspirerend onderzoek naar talenten en leren van leerlingen uit de bovenbouw van het basisonderwijs. De ervaringen en opbrengsten van een pilotstudie waarin leerlingen met professionele ontwerpsoftware simulaties bouwen van fabricageprocessen.
Het onderzoek belicht de bruikbaarheid en inzet van professionele simulatie ontwerpsoftware als cognitieve tool. De volgende fase van het onderzoek, uitgevoerd door het Lectoraat Science- en Techniekeducatie in het primair onderwijs, komt eveneens in beeld.
Bijlagen
Kansen voor het e-book in het hoger onderwijs
De komende jaren komen allerlei varianten van e-booklezers (dat wil zeggen apparaten die geoptimaliseerd zijn voor het lezen van teksten zoals kranten of boeken) op de markt. Deze apparaten gaan voor een deel traditionele boeken en andere papieren documenten vervangen. Onderwijsorganisaties zullen beleid moeten ontwikkelen over de manier waarop zij van de mogelijkheden van dit medium gebruik maken in hun onderwijsprocessen.
Bijlagen
Een model voor samenwerkend leren via Internet
Hoge capaciteit internetverbindingen strekken zich nu uit tot in de woningen van studenten. Dit gegeven is in het afstandsonderwijs de katalysator voor de ontwikkeling van allerlei additionele onderwijsmodellen naast de traditionele modellen voor reguliere schriftelijke onderwijs. Deze ontwikkeling beperkt zich niet tot het afstandsonderwijs. Ook in het reguliere onderwijs neemt het ‘off campus studeren’ hand over hand toe. Het blijkt echter dat het aanbieden van Internetdiensten alleen zoals e-mail, discussiegroepen, webpagina’s onvoldoende is om vormen van actief leren mogelijk te maken. Het blijkt zelfs dat kennis hoe dan wél een onderwijsomgeving op Internet moet worden geconstrueerd, nagenoeg ontbreekt. In deze bijdrage beschrijven we een exploratieve aanpak voor de constructie van een dergelijke onderwijsomgeving. Uitgangspunten daarvoor zijn samenwerkend leren op basis van constructivistische principes. Het exploratieve element zit in de tegenstelling die bestaat tussen structurering van het onderwijsproces en samenwerkingsverbanden, en het ontstaan van zelfsturende en zelflerende teams. In de bijdrage beschrijven we een jaar ervaring met deze aanpak en aanbevelingen voor verdere ontwikkeling.
Bijlagen
Inzicht in wat ons verbindt – Onderwijs door netwerken
Technologische ontwikkelingen en nieuwe onderwijsvormen leiden ertoe dat studenten steeds meer via elektronische media en in groepen taken uitvoeren. Toepassingen die gericht zijn op samenwerking in netwerken, kunnen als een bedreiging gezien worden omdat wezenlijke interacties zich buiten het zicht van begeleiders en beoordelaars af gaan spelen en voor studenten het overzicht verloren gaat. Het inzichtelijk maken van het netwerk dat zich opbouwt, kan helpen dit probleem op te lossen. In dit artikel presenteren wij nieuwe mogelijkheden van feedback uit het onderwijsproces door het inzichtelijk maken van deze netwerken. Kennis van de bijzondere aard van netwerken kan daarbij helpen; een groot deel van dit artikel besteedt hieraan aandacht.
Bijlagen
Verslag van de ronde tafel ‘Informatiebeleid en Hoger Onderwijs’
Dinsdagmiddag 17 april 2007 vond in het Maagdenhuis te Amsterdam de Ronde Tafel ‘Informatiebeleid en Hoger Onderwijs’ plaats. Deze Ronde Tafel werd georganiseerd door Verdonck, Klooster & Associates tijdens het Nationaal Informatica Onderwijs Congres (NIOC) 2007. Luc van der Pijl sprak over het bottom-up verandertraject voor de informatievoorziening bij de Hogeschool van Amsterdam. Daarna vertelde Menno Scheers over de manier waarop de informatiestrategie bij de Vrije Universiteit op een top-down manier tot stand was gekomen.
Bijlagen
De vraag van de maatschappij en het bedrijfsleven naar competenties op het gebied van ICT
Bij het nadenken over de vraag van de maatschappij en het bedrijfsleven naar competenties op het gebied van ICT, ziet Tom Rodrigues dat er nog veel moet verbeteren in het ICT-onderwijs. Wat er gebeurt komt te laat en is niet passend. Er is in het onderwijs absoluut onvoldoende besef en aandacht voor de alles veranderende impact van ICT op machtsrelaties, rol van plaats, ruimte en tijd.
De aandacht voor techniek van informatica moet worden omgezet naar aandacht voor de gevolgen van ICT en de noodzaak andere competenties te bevorderen.
Bijlagen
De geintegreerde leer- en werkomgeving
Door het ontstaan van de virtuele ruimte zijn onze handelings- en communicatieperspectieven veranderd. Het verlangen naar ware kennis en inzicht vraagt om nieuwe vormen van leren en communiceren.
Bedrijven richten zich sterk op het zakelijk exploiteren van het internet, van e-learning, van elektronische communicatie. Zij exploiteren de virtuele ruimte. Zij doen dit zonder de concepten erachter tot hun recht te laten komen. Zij verkennen onvoldoende de rol van nieuwe interfaces en van nieuwe vormen van communiceren en samenwerken. Zij hebben te weinig oog voor de daarmee samenhangende waarden en normen.
Caroline Nevejan heeft in haar carrière op tal van manieren uitdrukking gegeven aan de nieuwe dimensies die door internet opgekomen zijn. Kortom meer creativiteit en menselijkheid bij het verkennen van deze dimensies.
Bijlagen
Een nieuwe visie op de rol van ICT en e-learning in het onderwijs
Harm Weistra gaat in op de rol van e-learning. Centraal staat de vraag of e-learning op een dood spoor zit. Kunnen de belangrijkste beloften worden waargemaakt:
1. personalisatie, afgestemd op persoonlijke leerbehoefte/leerstijl
2. flexibiliteit: leren wanneer en waar je wilt
3. lage prijs: goedkoper dan traditioneel opleiden
Harm Weistra signaleert trends en wijst nieuwe wegen om e-learning succesvol te laten aansluiten bij ontwikkelingen in de maatschappij.