Vanaf het midden van de jaren tachtig voert de Nederlandse overheid een beleid dat gericht is op het stimuleren van computergebruik in het onderwijs. Deze bijdrage schetst de groei van het computergebruik binnen het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs gedurende de periode 1989-1992. Ingegaan wordt op het computergebruik bij zowel de bestaande vakken als het vak informatiekunde. Daarnaast wordt de situatie in ons land vergeleken met die in een aantal andere landen, zoals Duitsland, Frankrijk, Japan en de Verenigde Staten.
Voorlichting Informatiekunde in de Basisvorming en de integratie van informatiekunde en informatica in de eerste en tweede fase van het voortgezet onderwijs
Ruim zestienhonderd docenten hebben in de periode april 1991 tot mei 1992 voorlichtingsbijeenkomsten gevolgd over de plaats van informatiekunde in de basisvorming. Bijna allen waren docenten informatiekunde. Vooral de wijze waarop aspecten van informatiekunde geïntegreerd dienen te worden in andere vakken wordt heel verschillend benaderd. Zelfde verschillen worden geconstateerd bij een onderzoek naar het vak informatica en de integratie in andere vakken.
Bijlagen
Ontwerp je eigen gegevensbank, eenvoudige informatieanalyse in het voortgezet onderwijs
In 1991 is INFORMATICA MIDDENBOUW, een methode informatica voor de derde of vierde klassen HAVO/VWO, verschenen. Een belangrijk uitgangspunt bij de ontwikkeling van het materiaal was dat bij tenminste één onderwerp ook het niveau van ontwerpen gehaald moest worden. Bij het onderwerp ‘gegevensbanken’ wordt daarom aandacht besteed aan informatieanalyse en het ontwerp van relationele gegevensbanken. Daarbij wordt gebruik gemaakt van onderdelen uit NIAM. In de presentatie zal de gebruikte ‘uitsnede’ uit NIAM worden toegelicht en zullen ervaringen uit de lespraktijk besproken worden.
Bijlagen
Informatica in bovenbouw HAVO/VWO
Sedert 1991 werkt het PRINT/SLO-project leerplanontwikkeling informatica bovenbouw HAVO/VWO, op basis van de ontwikkelingen in NIVO- en PRINT-projecten, aan een leerplan informatica voor het basisprogramma informatica (in de vierde klassen HAVO en VWO) en informatica geïntegreerd in verschillende examenvakken: Nederlands, wiskunde A, natuurkunde, biologie, bedrijfseconomie en maatschappijleer.
Bijlagen
Informatiekunde en Informatica
De Vereniging Informatiekunde en Informatiekunde is in 1988 opgericht met als doel het informatica/informatiekunde-onderwijs binnen het voortgezet onderwijs te bevorderen. De snelle groei van de vereniging werd mede veroorzaakt door de bestaande onvrede met dit onderwijs.
Het vak informatiekunde/informatica bestond officieel, er was geen eenheid in de leerstof en de positie van het vak was erg onzeker.
Bijlagen
Een computerlokaal voor iedereen
Deze postersessie wil laten zien dat een goed beheersysteem in het voordeel is van elke gebruiker, de docent, de cursist en nog het meest van de systeembeheerder.
Bijlagen
Mogelijkheden van nieuwe media in het (HBO-)onderwijs
Op de Hogeschool Katholieke Leergangen in Tilburg bij de Faculteit Educatieve Opleidingen wordt een pilotstudie verricht naar de mogelijkheden van nieuwe media voor het onderwijs. Voor aardrijkskunde, biologie en natuurkunde zijn daartoe interactieve programma’s ontwikkeld waarbij beeldmateriaal van een beeldplaatspeler centraal staat. Deze programma’s zijn bestemd voor HBO-studenten. Op dit moment (voorjaar 1992) vinden de eerste try-outs naar studenten plaats.
Bijlagen
Informatietechnologie in het voortgezet onderwijs, een invoering op schoolniveau
De invoering van informatietechnologie als leergebied in het Algemeen Voortgezet Onderwijs is volop in gang. De wijze waarop dat gebeurt, is via een combinatiemodel. Enerzijds zijn er aparte stukken curriculum: ‘informatiekunde’ in de onderbouw (de eerste drie jaren) en ‘informatica’ in de bovenbouw (klassen 4 tot en met 6). Anderzijds is het de bedoeling om ook in de diverse bestaande vakken expliciete doelstellingen over IT op te nemen.
Het is een moeizaam proces om de verschillende onderdelen die met IT te maken hebben op elkaar af te stemmen, zodat een voor leerlingen consistent beeld ontstaat van het vakgebied.niet beschikbaar
Bijlagen
IP-Coach, een open leeromgeving voor de natuurwetenschappelijke vakken: concept, ervaringen en toekomst
Een belangrijke toepassing van de computer in de natuurwetenschappelijke vakken vindt men bij het computer ondersteunde practicum, ook wel aangeduid met MBL (Micro-computer Based Laboratory). Door een directe koppeling aan het experiment kan de computer een aantal taken enorm verlichten en verbeteren: data-acquisitie, grafieken maken, dataverwerking. In het begin van de jaren ’80 werden relatief kleine en specifieke programma’s ontwikkeld. Vanaf 1988 is door de Universiteit van Amsterdam gewerkt aan de ontwikkeling van een open omgeving, waarin verschillende programma’s samenwerken en flexibel kunnen worden aangepast aan de specifieke situatie.
Bijlagen
De computer in het onderwijs: een bron van verandering? Informatiekunde in de basisvorming
De invoering van de informatietechnologie is een startpunt van een grote verandering binnen het onderwijs. Niet alleen het pakket van vijftien vakken en de gelijkheid van dat pakket voor alle scholieren van de onderbouw van het voortgezet onderwijs, maar ook een grote verandering in de rol van de overheid op het vlak van de uitvoering van het onderwijs. Het afschaffen van de minimumtabel, het formatiebudgetsysteem, etc.
Het invoeren van nieuwe technologie in het onderwijs is ook zo’n streven naar verandering. Die verandering is nog immer niet algemeen doorgevoerd. Het NIVO-project en de opvolger PRINT mogen dan wel officieel afgelopen zijn. De eindconclusies luiden dat er weliswaar veel gedaan is, maar dat de invoering van computergebruik in het onderwijs eigenlijk nog in de kinderschoenen staat.
De rol die het vak informatiekunde krijgt in het voortgezet onderwijs is bijzonder. Het vak, tot nu toe zonder enige status, heeft:
– zich door het NIVO-project op vrijwel iedere school een plaats veroverd, vanuit een amateuristische pionierspositie en dus zonder eenduidige inhoud
– heeft door de Commissie Eindtermen een behoorlijk breed pakket aan doelen gekregen
– heeft uiteindelijk op de adviestabel een summier aantal van twintig lesuren toebedeeld gekregen waarin de doelen nooit te verwezenlijken zijn
– en … wordt door de wonderlijke constructie van vakgebied-leergebied binnen de basisvorming in een soort spilpositie geplaatst.
Kortom, op zich een reeks factoren die onderwijsmensen tot de uitspraak zouden kunnen verleiden dat dit onmogelijk, onwerkbaar, niet te realiseren is…
En als de docent informatiekunde dit op zijn eigen houtje moet realiseren, dan is dat inderdaad onmogelijk!