Een belangrijke toepassing van de computer in de natuurwetenschappelijke vakken vindt men bij het computer ondersteunde practicum, ook wel aangeduid met MBL (Micro-computer Based Laboratory). Door een directe koppeling aan het experiment kan de computer een aantal taken enorm verlichten en verbeteren: data-acquisitie, grafieken maken, dataverwerking. In het begin van de jaren ’80 werden relatief kleine en specifieke programma’s ontwikkeld. Vanaf 1988 is door de Universiteit van Amsterdam gewerkt aan de ontwikkeling van een open omgeving, waarin verschillende programma’s samenwerken en flexibel kunnen worden aangepast aan de specifieke situatie.
De ondernemende universiteit op de onderwijsmarkt
In mijn presentatie op NIOC’90 heb ik de balans opgemaakt van de ontwikkelingen rond de postdoctorale opleidingen en het postacademisch onderwijs zoals die in de jaren ’80 hadden plaatsgevonden en enkele verwachtingen uitgesproken voor de jaren ’90. In de presentatie op NIOC’92 zullen deze verwachtingen tegen het licht gehouden worden en zullen – wederom – lijnen naar de volgende jaren doorgetrokken worden.
Daarbij wordt tevens de vraag gesteld in hoeverre de recente ideeën van de Commissie Beroepsontwikkeling van het Nederlands Genootschap voor Informatica consequenties zullen hebben voor de inhoud van het bedrijfsgerichte informatica-onderwijs vanuit de universiteiten.
Bijlagen
Kun je informatica-opleidingen classificeren?
Een nieuw classificatieschema (UCSIE) gebruiken als gereedschap bij het vergelijken van curricula in het informatica-onderwijs.
Bijlagen
De computer in het onderwijs: een bron van verandering? Informatiekunde in de basisvorming
De invoering van de informatietechnologie is een startpunt van een grote verandering binnen het onderwijs. Niet alleen het pakket van vijftien vakken en de gelijkheid van dat pakket voor alle scholieren van de onderbouw van het voortgezet onderwijs, maar ook een grote verandering in de rol van de overheid op het vlak van de uitvoering van het onderwijs. Het afschaffen van de minimumtabel, het formatiebudgetsysteem, etc.
Het invoeren van nieuwe technologie in het onderwijs is ook zo’n streven naar verandering. Die verandering is nog immer niet algemeen doorgevoerd. Het NIVO-project en de opvolger PRINT mogen dan wel officieel afgelopen zijn. De eindconclusies luiden dat er weliswaar veel gedaan is, maar dat de invoering van computergebruik in het onderwijs eigenlijk nog in de kinderschoenen staat.
De rol die het vak informatiekunde krijgt in het voortgezet onderwijs is bijzonder. Het vak, tot nu toe zonder enige status, heeft:
– zich door het NIVO-project op vrijwel iedere school een plaats veroverd, vanuit een amateuristische pionierspositie en dus zonder eenduidige inhoud
– heeft door de Commissie Eindtermen een behoorlijk breed pakket aan doelen gekregen
– heeft uiteindelijk op de adviestabel een summier aantal van twintig lesuren toebedeeld gekregen waarin de doelen nooit te verwezenlijken zijn
– en … wordt door de wonderlijke constructie van vakgebied-leergebied binnen de basisvorming in een soort spilpositie geplaatst.
Kortom, op zich een reeks factoren die onderwijsmensen tot de uitspraak zouden kunnen verleiden dat dit onmogelijk, onwerkbaar, niet te realiseren is…
En als de docent informatiekunde dit op zijn eigen houtje moet realiseren, dan is dat inderdaad onmogelijk!
Bijlagen
Informatica en Nederlands in het voortgezet onderwijs: Lessen algoritmische taalbeschouwing (de Taalkist) en lezen voor de lijst (de Literaire Databaas)
In het SLO/PRINT-project Informatica en Nederlands VOII wordt gewerkt aan de ontwikkeling van lesmateriaal (zowel programmatuur als gedrukt materiaal) voor het vak Nederlands in de bovenbouw van HAVO en VWO.
Elementen uit het SLO-leerplan informatica zijn geïntegreerd in het schoolvak Nederlands. In de presentatie zullen voorbeelden van het materiaal worden getoond. Vanuit de overheid is het beleid er sterk opgericht het vak informatica te integreren in de bestaande examenvakken. Dit beleid werd nogmaals onderlijnd in de profielnota tweede fase die in 1991 verscheen. Daarin wordt de vrijheid van pakketkeuze in het HAVO en VWO beperkt en worden vakprofielen ontwikkeld die sterk zijn gerelateerd aan vervolgstudies. Tevens werd een onderscheid gemaakt tussen een verplicht deel dat door alle leerlingen dient te worden gevolgd en een deel dat gerelateerd is aan het gekozen profiel. Er worden vier profielen onderscheiden:
1. natuur en techniek
2. natuur en gezondheidszorg
3. economie en maatschappij
4. cultuur en maatschappij.
Een vervolgnota zou begin 1992 verschijnen.
Bijlagen
Kwaliteitsbeoordeling ten bate van selectie van educatieve programmatuur
Het Soft- en Courseware Evaluatiecentrum (SCEN) beoordeelt sinds 1986 educatieve programmatuur en publiceert daarover onder andere in het tijdschrift COS en in SCEN-specials.
De evaluatieprocedure bestaat hierin dat elk programma door minimaal twee docenten in de klas beoordeeld wordt en dat zowel een materiedeskundige als een onderwijskundige (een SCEN-medewerker) een beoordeling geven. Allen gebruiken door SCEN ontwikkelde evaluatie-instrumenten.
De opgedane ervaringen binnen het SCEN-project (circa 450 educatieve programma’s zijn beoordeeld) vormen het uitgangspunt voor de poster.
Bijlagen
Besturingstechniek en basisvorming
Binnen het vak Techniek in de basisvorming maken leerlingen kennis met de belangrijkste sectoren van de techniek. Eén van die sectoren is de besturingstechniek. De kern daarvan wordt gevormd door geautomatiseerde systemen voor het sturen en regelen van processen.
Om leerlingen inzicht te kunnen geven in de werking van zulke systemen kan de technologieonafhankelijke Sequential Function Chart-methode gehanteerd worden.
Bijlagen
Computerprogramma’s voor LBO/IBO
Kennismaken met en beoordelen van in de praktijk ontwikkelde programma’s voor het LBO – lBO – ISK. Aan de hand van korte beschrijvingen van de programma’s kunnen programma’s bekeken worden. Duidelijk wordt gemaakt dat door de invloed van de docent(e) een voor hem/haar bruikbaar product ontstaat. Een aantal voorbeelden staan op de diskette.
Bijlagen
Kwaliteitsaspecten van de organisatie van de informatisering
Administratieve organisatie, informatieverzorging, bestuurlijke danwel management informatie zijn voorbeelden van vakgebieden die momenteel nogal in beweging zijn. Optimalisering ervan speelt in veel organisaties tegenwoordig, vaak vanwege verschillende redenen en rol.
Decentralisatie, delegatie van bevoegdheden, externe danwel markttechnische veranderingen, verzelfstandiging zijn redenen die in het verband kunnen worden genoemd. Opleidingen en deskundigheden blijken in de praktijk nogal eens onvoldoende een basis te zijn voor hetgeen op deze gebieden in de praktijk voor organisaties nodig blijkt te zijn.
Bijlagen
Computerjournaal en SLO-lijn
Computerjournaal is een multimediaal pakket voor het voortgezet onderwijs met de volgende doelstelling: door middel van kant-en-klaar lesmateriaal het gebruik van en reflectie op informatietechnologie in diverse leergebieden stimuleren. Leerlingen en docenten kunnen via SLO-Lijn een educatief bulletinboardsysteem communiceren, software downloaden en informatie verkrijgen over diverse onderwerpen.